تحلیل و بررسی ماهیت و کارکرد آیین از دیدگاه ویکتور ترنر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه دین‌پژوهی دانشگاه ادیان و مذاهب.

2 دانشجوی دکتری دین‌پژوهی، دانشگاه ادیان و مذاهب

چکیده

ویکتور ترنر (1983-1920) به دلیل ذهن خلاق و توانمند و تحقیقات میدانی و مستندش که توانست انسان‌شناسی دین را از حیطه خشک علم‌الاجتماع بیرون آورد و آن را با مباحث زنده انسانی درآمیزد ستایش شده است. او که چندین سال (دسامبر 1950 تا فوریه 1952 و می 1953 تا ژوئن 1954) در میان قبائل بدوی زامبیا به سر برده بود، تجارب خویش از زندگی و مناسک آیینی آنها را مبنای نظریه‌های بدیعی قرار داد که در باب دین و آیین و ماهیت آنها مطرح کرد. دیدگاه‌های او درباره نمادها و قدرت آیین در تغییر موقعیت‌های اجتماعی و تحلیل‌های عمیق و روان‌شناختی‌اش در این زمینه، توجه بسیاری از دانشمندان پس از او را جلب کرد. اگرچه، بنا بر تصریح خود ترنر، در جوامع صنعتی امروز به ندرت می‌توان با آیین‌های اصیل مواجه شد، اما در بسیاری از مناطق و از جمله کشور ما مناسک دینی و آیین‌ها کماکان جزئی از زندگی مردم‌اند. آشنایی با دیدگاه‌های ترنر، که الهام‌بخش بسیاری از پژوهندگان این عرصه بوده است، گذشته از اینکه پنجره‌ای جدید بر روی محققان این حوزه می‌گشاید، شناخت ما را از میراثی که به خاطر روزمرگی و در دسترس بودن از ژرفا و ارزشش غافلیم ارتقا خواهد بخشید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Nature and Function of Ritual according to Victor Turner

نویسندگان [English]

  • Allahkaram Karamipour 1
  • Mostafa Salehi Ardakani 2
1 Assistant Professor, Department of Religious Studies, University of Religions and Denominations
2 PhD Student of Religious Studies, University of Religions and Denominations, (Corresponding Author),
چکیده [English]

 
Victor Turner (1920-83) is regarded as both the master of ethnography and one of the most creative minds in the field. He is almost single handedly responsible for transforming the anthropology of religion from an inflexible social science into a humanistic field that could bring religious practices to life. Living several years (December, 1950 to February, 1952 and May, 1953 to June, 1954) among some primitive Zambia tribes, he gathered many experiences based on which he could issue novel theories regarding religion and rituals. Turner offered a fruitful set of tools to discover the meanings of ritual performances. Turner's analysis of symbols and rituals and their role in changing social situations as well as his deep psychological investigations was an important advance in anthropological studies. Although, according to Turner, original rituals and religious practices are rarely encountered in industrialized societies, they are still regarded as a part of people's life in some regions including Iran. Thus, recognition of Turner's views not only opens a new window to scholars of the filed, but also promotes our perception of a heritage which has lost its value and profundity due to its routineness and availability.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Victor Turner
  • Rituals
  • liminality
  • Communitas
  • Symbol
  • liminoid
ترنر، ویکتور (1381). اسطوره و نماد، ترجمه: علیرضا حسن‌زاده، کتاب ماه هنر، ش51-52، ص70-77.

رودریگیس، هیلاری؛ هاردینگ، جان اس. (1390). درس‌نامه دین‌پژوهی، ترجمه: سید لطف‌الله جلالی، قم: دانشگاه ادیان و مذاهب.

عسکری خانقاه، اصغر؛ کمالی، محمد شریف (1387). انسان‌شناسی عمومی، قم: نشر مهر.

موریس، برایان (1383). مطالعات مردم‌شناختی ادیان، ترجمه: سید حسین شرف‌الدین و محمد فولادی، قم: زلال کوثر.

Bell, Catherine (2009). Ritual Theory, Ritual Practice, Oxford University Press.

Deflem, Mathieu (1991). "Ritual, Anti-structure, and Religion: a Discussion of Victor Turner's Processual Symbolic Analysis Purdue University," in: Journal for the Scientific Study of Religion, 30 (1): 1-25. 

Jones, Lindsay (2005). Encyclopedia of Religion, Second Edition, U.S.A: Thomson Gale, vol.15.

Moore, R. (2001). The Archetype of Initiation: Sacred Space, Ritual Process, and Personal Transformation (M. Havlick, Jr., Ed.), Philadelphia: Xlibrisp.

Nelson, James M. (2009(. Psychology, Religion, and Spirituality, New York: Springer.

Segal, Robert (2004). Myth: A Very Short Introduction, Oxford: Oxford University
Press.

Turner, V. W. (1967). Forest of Symbols, U.S.A.: King Port Press.

Turner, V. W. (1969). The Ritual Process: Structure And Anti-Structure, Hawthorne, NY: Aldine De Gruyter.

Turner, V. W. (1973). "Symbols in African Ritual", Science 16 March 1973, vol. 179, no. 4078, pp. 1100-1105.

Turner, V. W. (1974). Dramas, Fields, and Metaphors: Symbolic Action in Human Society, Cornell University Press.