رنج و علت‌های آن: تحلیلی روان‌شناختی از نظریه‌های فلسفی بودایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مربی گروه ادیان شرقی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

چکیده

رنج، مسئله محوری فلسفه‌های بودایی است. از سخنان بودا و تحلیل‌های سنت‌های بودایی می‌توان دریافت که رنج از دو ساحت متفاوت برخوردار است: یکی رنج روان‌شناختی و دیگری وجودشناختی. بنابراین، رنج محدودة وسیعی از زندگی انسان، از فشارهای شدید روحی و جسمی گرفته تا تجربه‌های محدود و گذرندة زندگی، به آرزو نرسیدن، و نیز گرفتاری در چرخ وجود را در بر می‌گیرد. مدعای بودایی این است که رهایی از هر دو سطح امکان‌پذیر است. این جستار با نگاه مفصل به نظریه‌های فلسفی مکتب‌های بودایی، رنج را در ساحت اول بررسی می‌کند. همة سنت‌های بودایی خود را درمانگر می‌دانند؛ نخست علت را می‌یابند و سپس روش درمان را پیشنهاد می‌دهند. اینان مدعی‌اند فنونی که برای درمان رنج به ‌کار می‌برند نادانی و تشنگی را در هر دو سطح از میان می‌برد. اما تحلیل‌های روان‌شناختی از نظریه‌های فلسفی بودایی نشان می‌دهد که کارآمدی آموزة بودایی محدود به سطح اول است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Suffering and Its Causes: A Psychological Analysis of Buddhist Philosophical Theories

نویسنده [English]

  • Alī Riḍā Shujāʻī
Instructor, Department of Oriental Religions, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
چکیده [English]

Suffering is the central issue in Buddhist philosophy. From the words of the Buddha and the analysis of Buddhist traditions, it can be understood that suffering has two different dimensions; one is psychological suffering and the other is ontological. Thus, suffering covers a wide range of human life, from severe mental and physical pressures to limited and transient experiences, not achieving dreams as well as being caught up in the wheel of existence. The Buddhist claim is that liberation from both levels is possible. This paper examines suffering in the first dimension with a detailed look at the philosophical theories of the Buddhist schools. All Buddhist traditions consider themselves healers; first they find the cause and then suggest the treatment method. They claim that the techniques they use to treat suffering quench ignorance and thirst at both levels. But psychological analysis of Buddhist philosophical theories shows that the effectiveness of Buddhist teaching is limited to the first level.

کلیدواژه‌ها [English]

  • suffering
  • Thirst
  • ignorance
  • Wrong Opinions
پاشایی، ع. (1383). بودا، تهران: نگاه معاصر، چاپ هشتم (ویرایش سوم).
راه آیین (دمّه پده) (1380). ترجمه و تألیف: ع. پاشایی، تهران: نگاه معاصر.
سوره نیلوفر: یک متن بودایی مهایانه (1386). ترجمه: ع. پاشایی، تهران: فراروان.
شجاعی، علی‌رضا (1393). «بنیادهای اخلاق بودایی و الگوهای غربی»، در: اخلاق وحیانی، ش6، ص119-144.
Abhidhammattha Sangaha (1993). A Comprehensive Manual of Abhidhamma: The Abhidhammattha Sangaha of Acariya Anuruddha, Trans. Mahāthera Nārada and Bhikkhu Bodhi, Kandy: Buddhist Publication Society.
Abhidharmakośabhāṣya (1988). Abhidharmakośabhāṣyam, Trans. Leo M. Pruden, Berkeley, CA: Asian Humanities Press.
Anderson, Carol S. (1999). Pain and its Ending: The Four Noble Truths in the Theravāda Buddhist Canon, Richmond: Curzon Press.
Bodhicaryāvatāra (1998). The Bodhicaryāvatāra: A Guide to the Buddhist Path to Awakening, Trans. Kate Crosby and Andrew Skilton, Oxford: Oxford Paperbacks.
Bond, George D. (1993). “The Gradual Path as a Hermeneutical Approach to the Dhamma” in: Donald S. Lopez Jr. (ed.), Buddhist Hermeneutics, Delhi: Motilal Banarsidass, pp. 29-45.
Cabezón, J. I. (1992). A Dose of Emptiness: An Annotated Translation of the sTong thun Chen mo of mKhas grub dGe legs dpal bzang, State University of New York Press.
Collins, Steven (1982). Selfless Persons: Imagery and Thought in Theravāda Buddhism, Cambridge: Cambridge University Press.
Crosby, Kate (2014). Theravāda Buddhism: Continuity, Diversity and Identity, Oxford: Wiley-Blackwell.
Cullavagga (1963). The Book of Discipline, Trans. Isaline B. Horner, Volume V., London: Luzac.
De Silva, Padmasiri (2005). An Introduction to Buddhist Psychology, 4th edition, London: Palgrave Macmillan.
Dīgha Nikāya (1987). Thus Have I Heard: The Long Discourses of the Buddha, Trans. Maurice Walshe, London: Wisdom Publications.
Gethin, Rupert (1998). The Foundations of Buddhism, Oxford: Oxford University Press.
Gilpin, Richard (2008). “The Use of Theravāda Buddhist Practices and Perspectives in Mindfulness-based Cognitive Therapy”, in: Contemporary Buddhism: An Interdisciplinary Journal, 9, 2: 227–51.
Harvey, Peter (2000). An Introduction to Buddhist Ethics, Cambridge: Cambridge University Press.
Harvey, Peter (2013). An Introduction to Buddhism, 2nd edition, Cambridge: Cambridge University Press.
Herman, A. L. (1979). “A Solution to the Paradox of Desire in Buddhism”, in: Philosophy East and West, 29, 1: 91–4.
King, Richard (1999). Indian Philosophy: An Introduction to Hindu and Buddhist Thought, Edinburgh: Edinburgh University Press.
Lamotte, Étienne (1992). “The Assessment of Textual Interpretation in Buddhism” in: Donald S. Lopez (ed.), Buddhist Hermeneutics, Honolulu, HI: University of Hawaii Press, pp. 11–28.
Lopez, Donald (2008). Buddhism and Science: A Guide for the Perplexed, Chicago, IL: University of Chicago Press.
Lopez, Donald (2015). Buddhism: The Norton Anthology of Religions, New York: W.W. Norton.
Majjhima Nikāya (1995). The Middle Length Discourses of the Buddha, Trans. Bhikkhu Ñāṇamoli and Bhikkhu Bodhi, Boston, MA: Wisdom Publications.
Makransky, John (1997). Buddhahood Embodied, Albany, NY: State University of New York Press.
Pye, Michael (1978). Skilful Means: A Concept in Mahāyāna Buddhism, London: Duckworth.
Repetti, Riccardo (2010). "Earlier Buddhist Theories of Free Will: Compatibilism", in: Journal of Buddhist Ethics, 17: 279–310. Available at: https://b2n.ir/933758.
Saṃyutta Nikāya (2000). The Connected Discourses of the Buddha: A New Translation of the Saṃyutta Nikāya, Trans. Bhikkhu Bodhi, Boston, MA: Wisdom Publications.
Siderits, Mark (2003). Empty Persons: Personal Identity and Buddhist Philosophy, Aldershot: Ashgate.
Udāna (2007). The Udāna: Inspired Utterances of the Buddha and The Itivuttaka: The Buddha’s Sayings, Trans. John D. Ireland, Kandy: Buddhist Publication Society.
Visuddhimagga (1991). The Path of Purifi Cation: Visuddhimagga by Bhadantācariya Buddhaghosa, 5th edition, Trans. Bhikkhu Ñānamoli, Kandy: Buddhist Publication Society.
Waldron, William S. (2003). The Buddhist Unconscious: The Ālaya-vijñāna in the Context of Indian Buddhist Thought, London: Routledge-Curzon.
Williams, Paul; Tribe, Anthony; Wynne, Alexander (2012). Buddhist Thought: A Complete Introduction to the Indian Tradition, 2nd edition, Abingdon: Routledge.