طلاق در دین زردشتی و اسلام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد تاریخ، دانشگاه تهران

چکیده

 در دین زردشتی و اسلام صحت طلاق منوط به احراز شرایطی است. شرایط مطرح‌شده در این خصوص خود جزئیات و مسائل خاصی دارد که پژوهش و بررسی آن ‌به روشن‌شدن بیشتر ابعاد این موضوع و مسائل حقوقی مرتبط با آن می‌انجامد. مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی تطبیقی شرایط و حق طلاق در دین زردشتی و اسلام و به دنبال آن مسائل مربوط به جنبه‌های مالی زوجین هنگام جدایی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد در هر دو دیانت شرایط خاصی برای طلاق وجود دارد که خود حاکی از سخت‌گیری برای طلاق است. افزون بر این، اگرچه نقاط اشتراک چندی بین دو دیانت در این زمینه وجود دارد اما در قوانین طلاق دین زردشتی با توجه به اقتضای زمان تغییراتی رخ داده است که از جمله دلایل بسیار مهم آن می‌توان به تلاش برای حفظ بنیاد خانواده زردشتی در دوران حاکمیت اسلام اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Divorce in Zoroastrian and Islamic Law

نویسندگان [English]

  • Hossin Badamchi 1
  • Kolsoum Ghazanfari Ghazanfari 2
  • parvin Davari 3
1 Assistant professor, Faculty of History, University of Tehran
2 Assistant professor, Faculty of History, University of Tehran, Correspondent Author
3 M.A of History, University of Tehran
چکیده [English]

In Islam and Zoroastrianism certain rules govern the divorce without which it is not valid. An examination of these rules and the legal details involved can shed more light on this important problem. The present study will examine the conditions of divorce and the right to divorce in Islam and Zoroastrianism and the financial obligations that come with the divorce. Our study show that in both religions certain conditions are imposed that make the divorce more difficult. Although there are certain similarities between the two religions, the divorce law in Zoroastrianism went through certain changes as the political situation changed and made the divorce more difficult as a desperate attempt to keep the foundations of Zoroastrian family strong under the rule of Muslims.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Divorce
  • Zoroastrianism
  • Islam
  • guardianship
  • Conditions of divorce
قرآن کریم.

ابن رشد، محمد ابن احمد (1357). بدایة المجتهد و نهایة المقتصد، بی‌تا: المجمع العالمی للتقریب بین المذاهب الاسلامیة.

اونوالا، موبد مانک رستم (1922). روایت داراب هرمزدیار، بمبئی، ج1.

بارتلمه، کریستیان (1337). زن در حقوق ساسانی، ترجمه: ناصرالدین بدیع‌الزمانی، تهران: عطایی.

جزیری، عبدالرحمن (1969). الفقه علی المذاهب الاربعة، قاهره: مطبعة الاستقامة، ج4.

دابار، ارواد بامانجی نساروانجی (1909). صد در نثر و صد در بندهش، هندوستان: انتشارات پارسی.

روایت آذر فرنبغ فرخزادان: رساله‌ای در فقه زردشتی منسوب به سدهٔ سوم هجری (1384). ترجمه: حسن رضایی باغ‌بیدی، تهران: مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی.

صدوق، محمد بن علی (­1368). من لایحضره الفقیه، ترجمه: علی‌اکبر غفاری‌صفت، تهران: نشر صدوق.

صفای اصفهانی، نزهت (1376). روایت امید اشوهیشتان، تهران: نشر مرکز.

طوسی، محمد بن حسن (1407). الخلاف، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ج4.

محقق حلی، جعفر بن حسن (1347). شرائع الاسلام، ترجمه: ابوالقاسم ابن احمد یزدی، به کوشش: محمدتقی دانش‌پژوه، تهران: دانشگاه تهران، ج2.

محقق داماد، سید مصطفی (1390). بررسی فقهی حقوق خانواده و انحلال آن، تهران: مرکز نشر علوم انسانی.

مغنیه، محمدجواد (1386). فقه تطبیقی مذاهب پنج‌گانه جعفری، حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی، ترجمه: کاظم پورجوادی، تهران: جهاد دانشگاهی.

میرفخرایی، مهشید (1367­). روایت پهلوی: متنی به زبان فارسی میانی پهلوی ساسانی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

Anklesari, B. T. (1969). The Pahlavi Rivāyat of Āturfarnbag and Farnbag Srōš (AFS), Bombay.

Anklesari, T. D. (1912). The Social Code of the Parsees in Sasanian Times or the Mādayān ī Hazār Dādestān (MHDA), part II, Bombay.

Dhabhar, Ervad Bamanji Nasavanji (1932). The Persian Rivayats of Hormazyar Framarz, Bombay.

Hjerrild, B. (1988). Zoroastrian Divorce, Acta Iranica, XII, pp. 63-71.

Hjerrild, B. (2003). Studies in Zoroastrian Family Law: A comparative Analysis, Copenhagen.

Murata, Sachiko (1995). ''Divorce: In the Shiʿite Law'', in: Encyclopaedia Iranica, online edition, available at: www.iranicaonline.org/articles/divorce# pt3

Perikhanian, A. (1980). The Book of a Thousand Judgments (A Sasanian Law Book) (MHD), Costa Mesa.

Perikhanian, A. (1983). ''Iranian Society and Law'', in: The Cambridge History of Iran, III/2, ed. E. Yarshater, pp. 627-680.

Shaki, M. (1971). ''The Sasanian Matrimonial Relation", In: Archiv Orientalni 39, pp. 322-45.

Shaki, M. (1995). ''Divorce'', in: Encyclopaedia Iranica, online edition, available at: www.iranicaonline.org /articles/divorce# pt2.

Yakubovich, Ilya (2005). ''Marriage I: The Marriage Contract in the Pre-Islamic Period (Pahlavi Marriage Contract)", Encyclopaedia Iranica, online edition, available at: www.iranicaonline.org /articles/marrige contract in the pre-Islamic.