دانشگاه ادیان و مذاهب پژوهش های ادیانی 2345-3230 12 24 2025 02 19 The Impact of Pre-Islamic Rituals on the Indigenous Traditions of the Sistan People (The Case of the Three Phenomena: Stone, Fire, and Tree) تأثیر آیین‌های پیش از اسلام بر سنت‌های بومی مردم سیستان (با تکیه بر سه پدیدۀ سنگ، آتش و درخت) 97 121 215286 10.22034/jrr.2025.396111.2113 FA محمد کوچکزایی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته تاریخ ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران محب علی آبسالان دانشیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران زهرا رخشانی مربی گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران Journal Article 2024 11 12 The artifacts, engravings of natural elements, and the existence of ancient rituals in Sistan suggest a deep historical past, which can be considered as a collection of culture, art, and traditions whose historical roots still remain in the geography of this region today. The persistence of the sacred triangle of tree, fire, and stone alongside pilgrimage sites reflects the magical power of these phenomena in the social environment. But how and why has this ritual triangle entered and endured in this region? The answer to this question must be sought in the ancient history of the area. Three factors—migration, the Zoroastrian religion (Behi), and the region's climate—can be considered significant in the traditions prevalent in this geography. The Sistan region, positioned as a central point of communication between the East and West, has been a suitable ground for certain ancient rituals. In this region, on one hand, the tree, as a cosmic phenomenon, has an inseparable connection with spiritual life; on the other hand, fire, as a pure element, plays a symbolic role in the individual and social lives of the people; special stones are also sacred phenomena, endowed with hidden and mysterious power, which can influence the lives of the people in this region. آثار، نقش‌نگاره‌های عناصر طبیعی و وجود آیین‌های کهن در سیستان، نشان‌دهندۀ تاریخی دیرینه است که می‌توان گفت نشان‌دهندۀ مجموعه‌ای از فرهنگ، هنر و سنت‌هایی است که بن‌مایه‌های تاریخی آن تا امروز در جغرافیای این حوزه بر جای مانده است. ماندگاری مثلث قدسی درخت، آتش و سنگ در کنار زیارتگاه‌ها، نمودی از قدرت جادویی این پدیده‌ها در محیط اجتماعی است. اما چگونه و چرا مثلث آیینی در این منطقه وارد شده و پایدار مانده است؟ پاسخ به این پرسش را باید در تاریخ کهن این ناحیه جست. سه جنبۀ ورود مهاجران، دین بِهی (مزدیسنا) و اقلیم را می‌توان عامل مؤثری در سنت‌های رایج این جغرافیا دانست. حوزه سیستان در جایگاه مرکز ارتباطی بین شرق و غرب، بستری مناسب برای پاره‌ای آیین‌های کهن بوده است. در این منطقه از یک طرف درخت به‌مثابۀ پدیدۀ کیهانی با حیات معنوی پیوندی ناگسستنی دارد؛ از طرف دیگر آتش عنصری پاک در زندگی فردی و اجتماعی مردم است که شکل نمادین خود را حفظ کرده است؛ سنگ‌های خاص نیز پدیده‌های مقدسی برخوردار از نیروی پنهان و اسرارآمیز هستند که می‌توانند حیات مردم این منطقه را تحت تأثیر قرار دهند. https://adyan.urd.ac.ir/article_215286_179080f092894fda2c514212c885a5c2.pdf