دانشگاه ادیان و مذاهب پژوهش های ادیانی 2345-3230 13 25 2025 08 23 The Symbolism of the Horse in Mithraism: An Examination of its Role and Importance in Ancient Iran نمادگرایی اسب در مهرپرستی: بررسی نقش و اهمیت آن در ایران باستان 109 138 233639 10.22034/jrr.2025.523387.2281 FA نشاط متقی دانشجوی دکترای باستان‌شناسی دوره اسلامی، گروه باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0002-9477-3738 Journal Article 2025 05 13 <span style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">The reflection of ancient beliefs and rituals through metonymy (kināyah), allusion (talmīḥ), and symbolism is one of the prominent features of Persian literary works — both in classical texts and in folk literature. Among various symbols, the horse holds a special place in ancient Iranian culture; a place that is manifested both in its practical functions in wars and important missions, and in its symbolic representations in religious literature (Vedic and Zoroastrian) as the mount of gods and angels. The importance of the horse in the Mithraic cult — a cult that later spread to Europe and influenced the way of life of Roman knights — is clearly evident. <span style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">This research, aiming to investigate and analyze the signification of the horse symbol in the Mithraic cult and to explain its status in ancient Iran, answers the following questions: 1) "What meanings and connotations did the horse symbol have in the Mithraic cult?" 2) "On what basis was the importance of the horse founded in Persian (i.e. ancient Iranian) culture?" This study, drawing on the oldest historical reports, examines the region of Cilicia in Asia Minor as one of the main centers of Mithraism. The research findings indicate that in the myths of Persia (i.e. ancient Iran), beyond the symbolic duality of death and life found in many cultures and religions, the horse also appeared as a symbol of the sun and victory. In conclusion, the present research finds that in ethnic and mythological beliefs, the horse was considered a symbol of family nobility and readiness to serve in both peace and war. بازتاب باورها و آیین‌های کهن در قالب کنایه، تلمیح و نماد، یکی از ویژگی‌های برجستهٔ آثار ادبی فارسی -چه در متون کلاسیک و چه در ادبیات عامیانه- است. در میان نمادهای گوناگون، اسب جایگاهی ویژه در فرهنگ ایران باستان دارد؛ جایگاهی که هم در کارکردهای عملی آن در جنگ‌ها و مأموریت‌های مهم، و هم در نمودهای نمادین آن در ادبیات دینی (ودایی و زرتشتی) و به‌عنوان مرکب خدایان و فرشتگان، جلوه‌گر می‌شود. اهمیت اسب در آیین میترا -آیینی که بعدها به اروپا راه یافت و بر شیوهٔ زندگی شوالیه‌های رومی نیز اثر گذاشت- به‌روشنی دیده می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل بار معنایی نماد اسب در آیین مهر و تبیین جایگاه آن در ایران باستان، به پرسش‌های زیر پاسخ می‌دهد: ۱. نماد اسب در آیین مهر چه معانی و دلالت‌هایی داشته است؟ ۲. اهمیت اسب در فرهنگ ایران باستان بر چه مبنایی استوار بوده است؟ این پژوهش با استناد به کهن‌ترین گزارش‌های تاریخی، منطقهٔ کیلیکیه در آسیای صغیر را به‌عنوان یکی از مراکز اصلی آیین میترا بررسی می‌کند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که اسب در اسطوره‌های ایران باستان، افزون بر دوگانگی نمادینِ مرگ و زندگی، در بسیاری از فرهنگ‌ها و ادیان، به‌صورت نماد خورشید و پیروزی نیز نمود یافته است. در پایان، پژوهش حاضر به این نتیجه می‌رسد که در باورهای قومی و اساطیری، اسب نمادی از نجابت خانوادگی و آمادگی برای خدمت در هر دو عرصهٔ صلح و جنگ تلقی می‌شده است.

https://adyan.urd.ac.ir/article_233639_aca3bcc6a406f17bc963e83477990afa.pdf