دانشگاه ادیان و مذاهب پژوهش های ادیانی 2345-3230 13 26 2026 02 20 Religious Anthropology in Johannes Scottus Eriugena انسان‌شناسی دینی در یوهانس اسکاتوس اریوگنا 205 234 236122 10.22034/jrr.2025.495616.2248 FA قربان علمی استاد گروه ادیان و عرفان، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-4422-4375 مجتبی زروانی استاد گروه ادیان و عرفان، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-7454-7306 زهرا شهبازی دانشجوی دکتری ادیان و عرفان، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2024 12 24 The anthropology of Johannes Scottus Eriugena, a distinguished scholar of the Carolingian Renaissance, derives from an innovative synthesis of the philosophical views of the Latin and Greek Neoplatonic Fathers, arranged on the basis of his interpretation of the narratives of Genesis in the Torah. Imago Dei, or the human being in the divine form, in Eriugena, is the encompassing and highest level of the human being, namely, the soul, which he calls created wisdom and human nature. Eriugena considers the inner human synonymous with human nature, which represents God’s intelligible world. In contrast to Latin theology, by assuming that the outer human has not yet attained the status of his divine image, he moves the metaphysical history of creation backward and forward and portrays humanity’s enjoyment of this nature as a subsequent matter, dependent upon rational dialectic and his spiritual journey of faith. The unique finding of this research is to clarify the individuality of the human being in Eriugena’s view, which has remained neglected in the views of Eriugena scholars. Eriugena portrays the material creation of the human being in the form of an animal not according to the necessity of the Fall, but on the basis of the principle of emanation and procession, and does not see the destined corporeality and animality of the human being as being in conflict with his divine form. Many researchers of Eriugena’s works have mistakenly associated animality with the fallen condition of the human being and have overlooked the rational human being in the form of an animal. انسان شناسی یوهانس اسکاتوس اریوگنا، محقق مبرز رنسانس کارولنژی برگرفته از تلفیق مبتکرانۀ آراء فلسفی پدران نوافلاطونی لاتین و یونانی است که بر بنیاد تآویل او از روایات پیدایش تورات مرتب شده است. Imago Dei یا انسان در شاکله الوهی نزد اریوگنا مرتبۀ محیط و اعلای انسان یعنی روح است که وی آن را حکمت مخلوق و طبیعت انسان می‌نامد. اریوگنا انسان درونی را مرادف با طبیعت انسان قلمداد می‌کند که نُمایندۀ عالم علمی خداوند است. وی بر خلاف الهیات لاتین، با فرض این که انسان بیرونی هنوز به مقام تصویر الهی خود نائل نشده تاریخ متافیزیک آفرینش را پیش و پس می‌کند و بهره‌مندی انسان از این طبیعت را امری پسینی و در گروی دیالکتیک عقلی و سلوک ایمانی او ترسیم می‌کند. یافتۀ منحصر به این پژوهش، روشن کردن تفرد انسان در نظر اریوگناست که در آراء اریوگنا پژوهان مغفول مانده است. اریوگنا خلقت مادی انسان بر گونۀ حیوان را نه بر حسب ضرورت سقوط که بنا بر اصل فیضان و صدور ترسیم می‌کند و جسمانیت و حیوانیت تقدیری انسان را در تنافی با شاکله الوهی او نمی‌بیند. بسیاری از محققین آثار اریوگنا به اشتباه، حیوانیت را به وضعیت هابط انسان مرتبط دانسته‌ و از انسانِ عقلی در گونۀ حیوان غفلت ورزیده‌اند. https://adyan.urd.ac.ir/article_236122_e790a9d553007a4478b7191ec0fdeddc.pdf