دانشگاه ادیان و مذاهب پژوهش های ادیانی 2345-3230 13 26 2026 02 20 Genealogy of the Rabbinic Institution: Transformation and Transition to the Modern State تبارشناسی نهاد حاخامی؛ تبدّل و گذار به دولت مدرن 297 350 251556 10.22034/jrr.2026.537508.2289 FA جواد شعرباف استادیار گروه مطالعات غرب آسیا و آفریقا، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-0776-4949 Journal Article 2025 07 31 Religious institutions, like political institutions, have structure, organization, leadership, surveillance, and boundary protection. The defense of religious teachings and the dissemination and propagation of religious ideas require a class of religious clerics who, by abandoning worldly attachments, attend to their own religious affairs and those of their followers. The particular language of religion, the understanding of the layers and inner meanings of religious texts, the extraction of religious obligations and religious dos and don’ts, the administration of the affairs of believers, and responding to their everyday needs grant this group a special status and standing within society. Almost all religions and ideologies have experienced such a mechanism and, in order to achieve their objectives, have produced an organization, leadership, and a particular class as the exclusive interpreters of religion/ideology. In Judaism, almost all of the above have been entrusted to Jewish religious clerics (rabbis). The issue addressed in this article is the examination of the causes of the persistence and consolidation of the rabbinic system and the mechanisms governing it throughout the past centuries up to the present. The aim is to understand this mechanism and how religious responsibilities (the preservation of the Torah and efforts to act according to it in different communities) have been fulfilled among the Jewish minority. The main question of the article is how, given that religious leaders and clerics are responsible for protecting religion and guarding its boundaries, this responsibility has been fulfilled in the case of the Jewish minority throughout the course of history, and how this intra-religious cohesion, which has approached rigidity, has been able to preserve the identity of the Jewish community. Although the fulfillment and implementation of this responsibility in the years prior to the establishment of Israel did not require much structure and was shaped largely by the mutual acceptance and approval of both sides (the community and the rabbi), following the establishment of the Jewish state, this responsibility also assumed a different form and acquired a structured function. The examination of this transformation and change, and of the mechanism by which it became a structure, is analyzed in this study. The hypothesis of the present article is that this rabbinic structure and mechanism has preserved Jewish identity throughout the past centuries and, with the establishment of the Jewish state, while reconstructing and attending to new structures and institutions, has been able, by relying on its own instruments, to preserve and develop the Jewish character of the state. The method used in this research is descriptive analysis based on longitudinal historical studies. The findings of the research indicate that, despite enduring considerable hardships and adversities in different communities, the rabbinic system has been able to fulfill its responsibility for controlling the Jewish religious community throughout the past centuries. Furthermore, following the emergence of the Jewish state, while strengthening religious identity and consolidating the cohesion of its adherents, it has strengthened and developed rabbinic mechanisms and established new institutions with the aim of controlling Judaism. نهادهای مذهبی همانند نهادهای سیاسی، دارای ساختار، سازماندهی، رهبری، دیده بانی و مرزبانی هستند. دفاع از آموزه های دینی، نیازمند طبقه ای از روحانیان است که با ترک علائق دنیوی، به أمور دینی خود و پیروان شان بپردازند. در یهودیت، تقریبا همه موارد فوق بر عهده روحانیان یهودی (حاخام ها) قرار داردداشته است. نهادهای مذهبی همانند نهادهای سیاسی، دارای ساختار، سازماندهی، رهبری، دیده‌بانی و مرزبانی هستند. دفاع از آموزه‌های دین و نشر و پخش اندیشه‌های دینی، نیازمند طبقه‌ای از روحانیان است که با ترک علائق دنیوی، به أمور دینی خود و پیروان‌شان بپردازند. زبان خاص دین، فهم لایه‌ها و بطون متون دینی، استخراج الزامات شرعی و بایدها و نبایدهای شرعی، اداره امور مؤمنان و پاسخ به نیازهای روزمره، به این گروه شأن و اعتبار ویژه‌ای در میان جامعه می‌بخشد. تقریباً همه ادیان و ایدئولوژی‌ها چنین سازوکاری را تجربه کرده و برای تحقق اهداف‌شان سازمان و رهبری و طبقه خاصی را به‌عنوان شارحان انحصاری دین/ایدئولوژی تولید کرده‌اند. در یهودیت، تقریباً همه موارد فوق بر عهده روحانیان یهودی (حاخام ها) قرار داشته است. مسئله مقاله حاضر بررسی علل دوام و قوام نظام حاخامی و سازوکارهای حاکم بر آن در طول قرون گذشته تا زمان حاضر است. هدف شناخت این سازوکار و چگونگی ایفای وظایف دینی (حفظ تورات و تلاش برای عمل به آن در جوامع مختلف) میان اقلیت یهودی است. پرسش اصلی مقاله آن است که با توجه به این که رهبران دینی و روحانیان، وظیفه حراست از دین و مرزبانی آن را برعهده دارند، این مهم در مورد اقلیت یهودیان در کشاکش روزگار چگونه رخ داده و این انسجام درون دینی که تا مرز تصلب پیش رفته، چگونه توانسته هویت جامعه یهودی را حفظ کند. . تحقق و اجرای این مسئولیت اگرچه در سالیان پیش از تأسیس اسرائیل چندان نیازمند ساختاری نبود و بیشتر بر قبول و اقبال دوطرف (جامعه و حاخام) شکل می‌گرفت اما در پی تاسیس دولت یهودی، این مهم نیز شکل و شمایل متفاوت و کارکردی ساختارمند یافت. بررسی این تغییر و تبدل و سازوکار به ساختار در این پژوهش مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد. فرضیه مقاله حاضر آن است که این ساختار و سازوکار حاخامی در طول قرون گذشته حافظ هویت یهودی بوده و با تحقق دولت یهودی، ضمن بازسازی و توجه به ساختارها و نهادهای جدید، توانسته با تکیه بر ابزارهای خویش، ماهیت یهودی دولت را حفظ کند و توسعه ببخشد. روش مورد استفاده در این پژوهش، تحلیل توصیفی و مبتنی بر مطالعات طولی تاریخی است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که علی‌رغم تحمل سختی‌ها و مرارت‌های بسیار در جوامع مختلف، نظام حاخامی توانسته به مسئولیت خویش در کنترل جامعه دینی یهودی در طول سده‌های گذشته عمل کند. نیز در پی برآمدن دولت یهودی ضمن تقویت هویت دینی و تحکیم انسجام پیروان، به تقویت و توسعه سازوکارهای حاخامی بپردازد و نهادهای جدید با هدف کنترل یهودیت نظام برپا کند.

https://adyan.urd.ac.ir/article_251556_8be0d81891bde03f1f3bf71e5701f6c0.pdf