دانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219Kay Khosrow’s Eternity and Farrah in Zoroastrian Religious Textsجاودانگی و فرّهمندی کیخسرو با تکیه بر متون دینی زرتشتی92718990010.22034/jrr.2022.306669.1924FAمهدیعلمی دانشوراستادیار گروه ادیان شرق، دانشکده ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانJournal Article20210926In ancient Iranian myths, many kings are named who possessed many attributes. Among them Kay Khosrow was distinctive as innumerable attributes are mentioned for him, which depict him as a human with “Farrah” (Divine Splendor) and a perfect human. One of his main characteristics setting him apart from other legendary kings of ancient Iran was the story of his eternity. There is no trace of this part of the story in the Avesta, but it still depicts the period of his monarchy as brilliant. The story of eternity is more prominent in other religious texts of Zoroastrianism.
<br />In the myths of ancient Iran, many kings were mentioned who had many features and characteristics.<br /><br />One of the most important features and characteristics as well as his differences with other mythical kings of ancient Iran is the story of his immortality. We do not find any trace of this part of the story in the Avesta, but there we will find his reign very brilliant, and in other Zoroastrian religious texts this story appears and has a greater effect.در اساطیر ایران باستان، از پادشاهان بسیاری نام برده شده است که دارای ویژگیهای فراوان بودند. در این میان کیخسرو پادشاهی متفاوت است؛ اوصاف بیشماری برای او بیان شده است که او را به نماد انسان فرّهمند و کامل بدل کرده است. از مهمترین ویژگیها و نیز تفاوتهای او با دیگر شاهان اسطورهای ایران باستان، داستان جاودانگی اوست. در اوستا نشانی از این قسمتِ داستان یافت نمیشود؛ اما در همانجا دوران پادشاهی او بسیار درخشان تصویر شده است و در دیگر متون دینی زرتشتی این داستان نمود و جلوه بیشتری داردhttps://adyan.urd.ac.ir/article_189900_10362b1047a1b6bf4c64cd505a797776.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219Horse and the Avesta: A Contemplation on Discoveries in the Site of Abpa Strait, Farashband, in light of Resurrection in Zoroastrianismاسب و اوستا؛ تأملی بر یافتههای محوطه تنگه آبپای فراشبند در پرتو رستاخیز دین زرتشت295818990610.22034/jrr.2024.336106.2006FAنشاطمتقیکارشناس ارشد باستانسنجی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران0000-0002-9477-3738وحیدعسکرپوراستادیار دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران0000-0002-5027-0987سیروسبرفیکارشناس ارشد باستانشناسی، پایگاه پژوهشی شهر تاریخی بیشاپور، شیراز، ایرانJournal Article20220405This article describes and analyzes the archaeological findings at the Abpa site, situated in the Farashband plains, approximately 172 kilometers west of Shiraz. Notably, the site yielded 120 fragmented equine figurines. A distinct feature of these artifacts is the breakages and cracks concentrated in the head and external organs, which seem intentional. Upon careful analysis of the gathered evidence, a discernible behavioral pattern emerges. This pattern implies a structured ritual or ceremony characterized by the intentional breaking and subsequent burial of clay figurines. Considering the proximity of the site to the town of Farashband, located on a major transportation route connecting Firuzabad and Bushehr port, and the historical attribution of the town's construction to Bahram V, the Sassanid king, this article delves into the archaeological evidence. The interpretation of this evidence extends to the birth and dissemination of the Sassanid ideology and its pertinent discourse, drawing upon the Avesta to indicate possible theological dimensions of the putative rituals related to Abpa archeological deposit.این مقاله به توصیف و تحلیل نهشت باستانشناختی محوطۀ آبپا واقع در دشت فراشبند در ۱۷۲ کیلومتری غرب شیراز اختصاص دارد که متشکل از تعداد ۱۲۰ قطعۀ شکسته متعلق به پیکرکهای اسبسان است. شکستگیهای موجود در پیکرکهای بهدستآمده از محوطه آبپا در قسمتهای مربوط به سر و اندامهای بیرونی به گونهای است که میتوان نشانههای نیتمندی و عامدانگی آن شکستگیها را در آنها تشخیص داد. مطابق با شواهد مورد بررسی، یک الگوی رفتاری مشخص از بطن مدارک موجود قابل استخراج است که میتوان آن را نشان از وجود مراسم یا مناسکی الگومند دانست متشکل از شکستن تعمدی و دفن پیکرکهای گِلی. با توجه به این مدارک و موقعیت مکانی محوطه در کنار شهر فراشبند و یکی از مسیرهای اصلی مواصلاتی میان فیروزآباد و بندر بوشهر و برمبنای فرضی که بنیان شهر فراشبند را به بهرام پنجم ساسانی نسبت میدهد، مدارک باستانشناختی مورد نظر در این نوشتار در زمینه زایش و گسترش ایدئولوژی ساسانی و گفتمان برخاسته در حولوحوش آن بررسی و تفسیر میشود و در این راستا جنبههای الهیاتی احتمالی مستتر در مناسک مفروض مربوط به نهشت باستانشناختی آبپا با ارجاع به اوستا نشان داده میشود.https://adyan.urd.ac.ir/article_189906_e42a985d9c2114cf948e2805f339878d.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219A Comparative Study of Ahriman’s Knowledge in Zurvanism and the Scandinavian Traditionبررسی مقایسهای دانش اهریمن در اندیشه زروانی و سنت اسکاندیناوی599819026310.22034/jrr.2024.317214.1953FAعبدااللهبابااحمدیاندانشجوی دکتری، زبان وادبیات فارسی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران0000-0002-6882-2137سیمامنصوریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایرانمسعودپاکدلاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.فرزانهرحمانیان کوشککیاستادیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران0000-0001-7974-7753Journal Article20220111The issue of Ahriman’s knowledge versus Ahura Mazda’s knowledge from the perspective of Zurvanism and its comparison with Scandinavian beliefs and traditions has not been examined so far. According to Zurvanism, Ahriman was an unwanted child of Zurvan, portrayed as dumb, stupid, and unintelligent, while Ahura Mazda, his favored child, was knowledgeable of secrets, enlightened, absolutely aware, and omniscient. In ancient Scandinavian texts and traditions, Ahriman or the demon is depicted as knowledgeable of secrets, smart, inventive, and skilled in instrument-making, such that his wisdom occasionally resolves the problems of gods. The present article adopts a critical view, relying on evidence extracted from Ferdowsi’s <em>Shahnama</em> (Book of Kings) and other ancient sources to explore the Zurvanist perspective on Ahriman’s knowledge. Drawing upon a verification methodology and employing content analysis, we initially elucidate the characteristics of Ahriman concerning knowledge and awareness of secrets in Iranian ancient heroic texts in comparison to Shahnama. Moreover, we explore the connections that these characteristics have with Ahriman’s knowledge in Scandinavian texts and traditions. This research provides a comparative study of the texts and verses that evidently attest to Ahriman’s knowledge in ancient Iranian and Scandinavian beliefs. Finally, we conclude that Ahriman was not unintelligent, as Zurvan the deity predicted. Given the evidence at hand, Ahriman possessed a significant share of knowledge, foresight, awareness, and knowledge of the future. Furthermore, in ancient Scandinavian texts and traditions, Ahriman is not portrayed as dumb and stupid; instead, he presents himself as knowledgeable of secrets, intelligent, inventive, skillful in instrument making, and at times, a problem-solver. Overall, it may be said that, considering the variety of his creation and intelligent acts, Ahriman’s knowledge surpasses that of the Scandinavian demon.
<br /><br /><br />بررسی میزان دانش اهریمن در تقابل با اهوامزدا از دیدگاه آیین زروانی و همچنین مقایسه آن با باورها و سنتهای اسکاندیناوی موضوعی است که بدان پرداخته نشده است. بر اساس اندیشه زروانی، اهریمن فرزند ناخواستۀ زروان، نادان، پسدانش و کندذهن است و اهورامزدا فرزند دلخواه و محبوب او اسراردان، روشن، آگاهِ مطلق و همهآگاه است. اهریمن در متون و سنتهای کهن اسکاندیناوی نیز اسراردان، بادانش، زیرک، نوآور و ابزارساز است؛ به گونهای که گاه حتی با دانش خود گرهگشای مشکلات خدایان میباشد. در مقالۀ حاضر کوشیده شده است با دیدی منتقدانه و بر اساس مستندات و اندیشههای مستخرج از شاهنامه فردوسی و سایر منابع کهن، دیدگاه زُروان دربارۀ دانش اهریمن بررسی شود و با روش اثباتی و بر اساس تحلیل محتوا، نخست نشان داده میشود ویژگیهای اهریمن از نظر دانش و اسراردانی در متون کهن و پهلوانی ایران در مقایسه با شاهنامه چگونه است؟ همچنین این ویژگی چه پیوندی با دانش اهریمن در متون و سنتهای اسکاندیناوی دارد؟ در این پژوهش متون و ابیاتی که آشکارا بر دانش اهریمن در کهن باورهای ایرانی و اسکاندیناوی گواهی میدادند، به گونه مقایسهای بررسی شده است. در پایان این نتیجه حاصل شد اهریمن آنگونه که زروان خدا پیشبینی میکرد، نادان و کمهوش نیست و با استناد به همین شواهد بهره بالایی از دانش، آیندهنگری و آگاهی و اطلاع از آینده نیز دارد؛ همچنین اهریمن در متون و سنتهای کهن اسکاندیناوی نهتنها پسدانش و نادان نیست، بلکه خود را اسراردان، بادانش، باهوش، نوآور و ابزارساز و گاه گرهگشا مینمایاند. درمجموع میتوان گفت میزان دانش اهریمن ایرانی با توجه به تنوّع آفرینشگری و عمله و اعمال هوشیارانه او، بیشتر و چشمگیرتر از میزان دانش اهریمن اسکاندیناوی است.
<br /><br /><br />https://adyan.urd.ac.ir/article_190263_abb3c3d08e7b8e25cf3ade37f0b59be1.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219Religious Classes of the Druze as Manifestations of the Two Manichean Classesطبقات دینی دروزیان، نمودی از طبقات دوگانه مانوی9913218990710.22034/jrr.2024.337553.2009FAعباسمسیحادانشآموختۀ دکتری شیعهشناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی، قم، ایران0000-0002-5727-1528محمدشکری فومشیاستادیار گروه ادیان شرق، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانJournal Article20220416The Druze is a branch of Fatimid Ismailism that emerged in the early fifth century AH. While certain beliefs of this Ismaili sect differ from Islamic and Shiite doctrines, they bear a significant resemblance to Manichean beliefs, suggesting possible influence from this Iranian religion. Research indicates that the division of the Druze community into the ignorant and the wise is reminiscent of the Manichean division of society into catechumens (hearers or auditors) and the elect, and their duties (<em>khīshkārī</em>) also exhibit similarities. This article primarily explores the similarities between the two classes of the Druze and Manichean communities, and then delves into the factors that may have contributed to these influences. The research method used in this article is historical-comparative. In conclusion, based on the comparable findings and evidence of influence, it is likely that the Druze community borrowed its social structure from the Manichean system of social classes.
<br /><br />دروزیان یکی از شاخههای منشعب از اسماعیلیه فاطمی در اوایل قرن پنجم هجری هستند. برخی آموزههای اعتقادی این گرایش اسماعیلی ضمن متفاوتبودن با اندیشههای اسلامی و شیعی، شباهت معناداری با آموزههای دین مانوی دارد؛ چنانکه به نظر میرسد آموزههای کلامی آنها از باورهای این کیش ایرانی متأثر بوده است. تحقیقات نشان میدهد تقسیم جامعۀ دروزی به دو طبقه جهال و عقال و جامعه مانوی با طبقات دوگانۀ نیوشایان و برگزیدگان از یکسو و شباهت وظایف و خویشکاری آنان با یکدیگر از سوی دیگر قابل مقایسه است. بنابراین هدف مقالۀ حاضر در درجۀ اول بررسی وجوه تشابه میان طبقات دو جامعه دروزی و مانوی و آنگاه تحقیق در باب عوامل و اسباب زمینهساز تأثیرات احتمالی است. روش بررسی در این مقاله به گونه مطالعه تاریخی ـ تطبیقی است. نتیجۀ نوشتۀ حاضر، مطابق یافتههای متشابه و قراین تأثیرپذیری، تقویت احتمال وامگیری ساختاریِ جامعه دروزیه از نظام طبقات اجتماعی مانویت را گزارش میدهد.https://adyan.urd.ac.ir/article_189907_c29faf9222ec3220b5e904da13ca0f42.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219An Account of the Degrees of Being and Divine Farrah (Splendor) in Denkard, Book Threeتبیین مراتب هستی و فرّه یزدانی در کتاب سوم دینکرد13316618990910.22034/jrr.2024.347216.2034FAسیدهاشممنیریدانشجوی دکتری علوم سیاسی، (گرایش اندیشههای سیاسی)، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران0000-0001-8233-3340روح الهاسلامیاستادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران0000-0001-7429-6105سیدحسیناطهریدانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران0000-0001-7332-4848Journal Article20220614Mazdaism, designated as the official religion during the Sasanian era in Iran, encompasses an inner illuminative dimension intricately connected to cosmology and the world's structure on one hand, and individual moral obligations on the other. In the era marked by the mingling of light and darkness, individuals across social classes adhere to their assigned duties, preventing the emergence of chaos, class divisions, and the coveting of others' possessions. These duties manifest hierarchically in the realms of "Menog" and "Getig," forming the focal point of this research. The primary inquiry revolves around unraveling the foundations of the world's structure and individuals' moral responsibilities as outlined in Book Three of Denkard. Additionally, the study delves into the roles of the nation-guardian and followers of Mazdaism in confronting the chaotic deeds of Ahriman. The findings indicate that the world's creator, the guardian of the nation, and its people, united in a fundamental chain, share a singular objective—overcoming Ahriman. This pursuit involves understanding the extent of "Divine Splendor" (Farrah Yazdani) within each individual, serving as a means to repel Ahriman from the inherently pure world.دین مزدایی در جایگاه دین رسمی عهد ساسانی از ساحتی باطنی و اشراقی برخوردار است که با کیهانشناسی و ساختار جهان از یکسو و تکالیف اخلاقی فردی از سوی دیگر پیوستگی دارد. دوران آمیختگی نور و ظلمت، هر کسی در هر طبقۀ مردمانهای برابر وظیفۀ اندازهشدۀ خود رفتار میکند و از ایجاد آشوب و تفرقه طبقاتی و چشمداشت اهریمنی به خواسته و دارایی دیگران دوری میکند. این وظیفه به گونۀ سلسلهمراتبی در دو جهان «مینوگ» و «گیتیگ» پدیدار است که هدف بررسی این پژوهش را شکل میدهد. پرسش اصلی این است که ساختار جهان و تکالیف اخلاقی افراد بر چه مبنایی در کتاب سوم دینکرد استوار شده است؟ و نقش کشوربان و فرد مؤمن به دین مزدایی در مواجهه با آشفتهکاریهای اهریمن چیست؟ یافتههای تحقیق نشان میدهد جهانآفرین، کشوربان و مردمان در راستای یک زنجیره بنیادین، غایتی جز شکست اهریمن ندارند و این مهم با اندازهشناسی فرّه یزدانی درون هر فرد برای واپسراندن اهریمن از جهان پاک گوهر انجام میپذیرد.https://adyan.urd.ac.ir/article_189909_99b35f6cc97b6ad5fc4c6a23b813c725.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219A Comparative Study of Dhyana (Meditation) in Buddhism and Islamic Mysticism with a focus on Mahayana and the Kubrawiya Orderبررسی تطبیقی دهیانه و مراقبه در سنت بودایی و عرفان اسلامی با تأکید بر مهایانه و طریقه کبرویه16719218991310.22034/jrr.2024.351901.2050FAسپیدهافراشتهدانشجوی دکتری ادیان و عرفان، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانابوالفضلمحمودیاستاد گروه ادیان و عرفان، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانفاطمهلاجوردیاستادیار گروه ادیان و عرفان، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20220731Meditation is a shared concept in both Buddhist mysticism and Islamic mysticism, where it is referred to as dhyana or jhana. In Islamic mysticism, meditation holds a crucial role in the journey of mysticism and is a fundamental tenet of practical mysticism, involving seclusion and dhikr under specific conditions. Similarly, in Buddhist mysticism, dhyana has long been employed for the cultivation of concentration and mental purification, aiming at attaining peace and liberation. Consequently, dhyana stands out as the primary ritualistic practice for Buddhists.<br />With the influx of various cultures and rituals into our society in recent years, including the widespread propagation of meditation, the significance of this practice has grown. This article employs an analytical approach to conduct a comparative study of the concept, nature, methods, objectives, and practices of meditation in Islamic mysticism, particularly within the Kubrawiya order, and dhyana in Buddhist mysticism, specifically in Mahayana. Through this exploration, we aim to uncover both the similarities and differences that exist among the diverse dimensions of meditation and dhyana.
«مراقبه» یکی از مشترکات عرفان بودایی و عرفان اسلامی است که در دین بودایی «دهیانه» یا «جهانه» نام دارد. «مراقبه» در عرفان اسلامی از لوازم ضروری سلوک و از ارکان عرفان عملی به شمار میآید که از طریق خلوتنشینی و ذکر و البته با شرایطی خاص انجام میشود. در عرفان بودایی نیز از دیرباز «دهیانه» برای تمرین تمرکز و پاککردن ذهن به کار گرفته میشد تا شخص به آرامش و درنهایت رهایی برسد. از این نظر «دهیانه» از مهمترین مراسم عبادی بوداییان به شمار میرود. با ورود فرهنگها و آیینهای مختف در سالهای اخیر به سرزمین ما و تبلیغات گسترده در این زمینه، از جمله مراقبه که با نام مدیتیشن طرح میشود، اهمیت بررسی این مسئله بیشتر به نظر میآید. به نظر میرسد وجوه تفاوت و تشابه فراوانی میان جنبههای مختلف مراقبه و دهیانه وجود دارد. این مقاله با روش تحلیلی به بررسیِ تطبیقیِ مفهوم، نیز چیستی و چگونگی اهداف و روشهای دو آموزۀ «مراقبه» در عرفان اسلامی با تأکید بر طریقه کبرویه و «دهیانه» در عرفان بودایی با تأکید بر مهایانه میپردازد.https://adyan.urd.ac.ir/article_189913_00ede45246346b0cb9e67237bb555552.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219Typology of Revelation in Mesopotamian Mythologyگونهشناسی مکاشفه در علمالاساطیر بینالنهرین19321618991010.22034/jrr.2024.347954.2039FAسجاددهقانزادهدانشیار گروه ادیان و عرفان، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران0000-0002-8823-6709فاطمهسیددبکلودانشآموخته رشتۀ ادیان و عرفان، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایرانJournal Article20220619A challenge faced by the ancient culture of Mesopotamia was the possibility or impossibility of interaction or communication between natural and supernatural beings. While the present article assumes its possibility based on available evidence, it employs the descriptive-analytic method to identify various forms of revelation within the mythical Mesopotamian culture. The research findings indicate that in Sumerian, Akkadian, Babylonian, and Assyrian myths, revelation manifested as an exchange or spiritual transaction bridging the gap between the natural and supernatural worlds. It served as a conduit for communication and the conveyance of desires, secrets, and news from deities to earthly beings, including both human and nonhuman entities. In this context, revelation often took the form of soliloquy and sometimes that of mutual conversation, presenting itself through experiences such as the soul’s journey, true dreams, auditory perceptions, and prophesies. It appears that the various forms of Mesopotamian revelations gradually influenced Semitic religions, likely influenced by the proximity of the Sumerians. Therefore, an exploration of the revelatory aspects of Mesopotamian myths becomes crucial for a deeper understanding of the nature of revelation in more contemporary religions.یکی از چالشهای مطرح در فرهنگ دیرینۀ بینالنهرین، امکان مشارکت یا مکاشفه بین موجودات لاهوتی و ناسوتی است. جَستار حاضر درحالیکه با تکیه بر شواهد کافی وجود چنین امکانی را در این فرهنگ مسلّم فرض میکند، به روش توصیفی - تحلیلی به دنبالِ شناسایی اشکال احتمالی مکاشفه در فرهنگ اساطیری بینالنهرین است. یافتههای پژوهش نشان میدهند مکاشفه در اساطیر سومری، اَکّدی، بابلی و آشوری نوعی دادوستد معنوی بین عوالم لاهوت و ناسوت و دریچهای برای مخابره یا القای خواستهها، رازها و اخبار ایزدان بر موجودات خاکی اعم از بشری و غیربشری است. مکاشفه در اینجا غالباً شکل تکگویی و گاهی سیمای گفتگوی دوطرفه به خود میگیرد و میتواند برای انسان در کِسوت تجاربی چون سفر روح، رؤیای صادقه، دریافت صدا و غیبگویی رُخ دهد. ظاهراً جلوههایی از معنا و اشکال مکاشفاتِ بینالنهرینی بهتدریج در ادیان سامی رخنه کرده است که این تأثیر را میتوان ثمرۀ قطعی همسایگی اقوام سامی با سومریان دانست؛ از اینرو بررسی موقعیتهای مکاشفهایِ اساطیر بینالنهرین برای فهم عمیقتر ماهیّت مکاشفه در ادیان متأخرتر حائز اهمیّت به نظر میرسد.https://adyan.urd.ac.ir/article_189910_b9399b015685af2fc144a79f187870f9.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219Kingdom in the Gospel of Thomasملکوت در انجیل توماس21724218991410.22034/jrr.2024.350512.2056FAمهرانرهبریدانشآموخته دکتری رشته ادیان و عرفان تطبیقی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0001-8431-3888Journal Article20220803<em>The Gospel of Thomas</em>, a recent discovery within the Nag Hammadi Library, has captured the attention of scholars in recent decades. While some Church leaders consider it heretical, most researchers regard it as an authentic text from early Christianity, containing genuine words attributed to Jesus the Nazarene and his esoteric teachings. This unofficial gospel, despite its similarities to official Christian texts, reveals fundamental theological differences. In this study, we utilize passages from the Gospel of Thomas to highlight one such distinction concerning the concept of the "Kingdom." To clarify the notion of the "Kingdom," this gospel employs various analogies, including mustard, fire, dough, and shepherd. Unlike the official gospels, it asserts that the Kingdom is not an apocalyptic entity but rather a non-historical concept—something present in the here and now, something internal. The Gospel of Thomas posits that the Kingdom belongs to the Father and is accessible to the poor who earnestly pursue the goal of self-awareness. These are wayfarers who, akin to children, trample selfishness beneath their feet, uniting the inner and outer realms to overcome internal conflicts and achieve unity.انجیل توماس یکی از کشفیات کتابخانه «نجع حمادی» است که توجه بسیاری از محققان چند دهه اخیر را به خود جلب کرده است. هرچند برخی از آبای کلیسا آن را بدعتآمیز دانستهاند؛ اما بیشتر پژوهشگران آن را متنی اصیل مربوط به صدر مسیحیت میدانند که دربرگیرندۀ سخنان اصیل عیسای ناصری و آموزههای باطنی اوست. این انجیل غیررسمی با وجود شباهتها با سایر متون رسمی مسیحیت، به علّت منظرگاه الهیاتیاش تفاوتهای اساسیای نیز دارد. در این تحقیق با استفاده از عبارات <em>انجیل توماس</em> به یکی از تفاوتهای مهم یعنی مفهوم «ملکوت» پرداخته شده است. انجیل توماس برای تشریح مفهوم ملکوت از تشبیهات فراوانی مانند خردل، آتش، خمیر مایه و شبان استفاده کرده است که ضمن آنها بر خلاف اناجیل رسمی، بیان میشود ملکوت نه امری آخرالزمانی، بلکه مفهومی غیرتاریخی، اینجا و اکنون و درونی است. <em>انجیل توماس</em> ملکوت را متعلّق به پدر و دستیافتنی میداند که از آنِ فقرایی است که در پی مقصود به طلب و جستجو برآمدهاند و موفّق به خودشناسی شدهاند؛ سالکانی که مانند کودکان، لباس انانیّت را زیر پا لگدمال میکنند و با یکپارچهکردن درون و بیرون و رفع تضادهای درونی خود به وحدت رسیدهاند.https://adyan.urd.ac.ir/article_189914_e1d0e6d3375c7c08cce23beb2ad9a0e0.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219Deprivation Theory and Iranians’ Propensity for New Religious Movements: A Case Study on Inclination toward Eckankar in Tehranنظریه محرومیت و گرایش ایرانیان به جنبشهای نوپدید دینی (مورد پژوهشی: گرایش به اکنکار در شهر تهران)24328818990510.22034/jrr.2024.334247.2004FAپروینکاظم زادهدانشجوی دکتری دینپژوهی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانباقرطالبی دارابیاستادیار گروه دینپژوهی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانالله کرمکرمی پوراستادیار گروه دینپژوهی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.Journal Article20220315New spiritualism is a worldwide phenomenon influenced by religious, political, and cultural developments across the globe. Existing studies on the origins of this phenomenon often examine factors such as advancements in communication technology, the impact of modernity, intellectual and doctrinal challenges faced by established religions, and collective demands for the protection of freedom of belief and religion. However, these analyses typically operate on a macro level, overlooking the individual agents themselves. In this article, we present a micro-level analysis, focusing on a specific facet of the new religious movement—the inclination towards Eckankar in Tehran. Our approach draws on deprivation theory as we delve into the minds of the agents to gain a nuanced understanding of why there is a leaning towards this particular movement. Unlike previous studies, we concentrate on the individual experiences of those drawn to Eckankar, conducting in-depth interviews and exploring available sources. The data reveals that these agents perceived a gap and a sense of deprivation in at least one aspect of their individual and social lives. Consequently, their conversion to Eckankar can be seen as an attempt to address and compensate for this feeling of deprivation.معنویتگرایی جدید پدیدهای جهانی است که ریشه در تحولات دینی، سیاسی و فرهنگی جهان دارد. محققان در بررسی دلایل ظهور چنین پدیدهای، به عواملی چون پیشرفت تکنولوژی ارتباطات، مدرنیته، چالشهای فکری و اعتقادی مقابل ادیان نهادینه و مطالبات جمعی در قالب دفاع از آزادی عقیده و دین اشاره دارند. اما این نوع تحلیلها در سطح کلان و بدون توجه به خود کنشگر یا با کمتوجهی به او انجام شده است. این مقاله در سطح خرد به یک بُعد از ابعاد گرایش به جنبش نوپدید دینیِ (New Religious Movement) اکنکار (Eckankar) در تهران محدود است که در آن نویسندگان میکوشند با تکیه بر نظریه «محرومیت» (Deprivation Theory) و نزدیکشدن به ذهنیت کنشگر، درکی جدیدتر از چرایی گرایش به این جنبش را حاصل کند. دادهها با دو روش بررسی منابع موجود و مصاحبه عمیق با گروندگان به اکنکار نشان میدهند گروندگان در یک یا چند حیطه از زندگی فردی و اجتماعی خود، خلأ و محرومیتی را احساس کردهاند؛ از اینرو به اکنکار پیوستهاند که آن را نوعی جبرانکننده در برابر احساس محرومیت یافتهاند.https://adyan.urd.ac.ir/article_189905_cabbefb690926e1725695e10f51cfde5.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219The Theological Foundations and Requirements of Secularization in Harvey Cox’s Viewمبانی الهیاتی و الزامات سکولاریزاسیون از دیدگاه هاروی کاکس31438918990810.22034/jrr.2024.343841.2029FAاحسانشکوری نژاددانشجوی دکتری الهیات مسیحی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانمهرابصادق نیااستادیار گروه ادیان ابراهیمی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایراناحمد رضامفتاحدانشیار گروه ادیان ابراهیمی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانیوسفدانشور نیلواستادیار گروه کلام و فلسفه دین، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایرانJournal Article20220606It took centuries for the Christian Church to acquiesce to functional reduction and distinction, relinquishing many of the responsibilities it traditionally held to civil and social institutions. This phenomenon is often referred to as secularization in the literature on religious studies. Initially criticized by Christian theologians as a challenge, it did not take long for many theologians to present evidence from within Christianity and provide justifications for it. Some Christian theologians, especially Protestant theologians, offered views in response to this significant challenge that aligned more closely with the views of scholars in the humanities and the findings of empirical sciences. Harvey Cox is among the theologians who approached the issue with such a perspective in the second half of the twentieth century. In his major work, <em>The Secular City</em>, he examines the process of secularization from three perspectives: the Bible, Church, and God. To substantiate his claims, Cox occasionally harks back to the era of the Christian Fathers and sometimes cites the perspectives of contemporary theologians. He endeavors to demonstrate that secularization is not only compatible with the Bible but that its roots can indeed be traced therein. In fact, Cox aims to bolster Christianity and foster understanding between modernity and secularization by proposing a new form of theology, which could be characterized as a secular theology.قرنها طول کشید تا کلیسای مسیحی به تمایز، تفکیک و تقلیل کارکردی تن داد و بسیاری از مسئولیتهایی که به گونه سنتی بر عهده داشت، به نهادهای مدنی و اجتماعی واگذار کرد. این پدیده که در ادبیات دینپژوهی بیشتر به سکولاریزاسیون معروف است، ابتدا توسط الهیدانان مسیحی در جایگاه یک چالش نقد میشد؛ اما طولی نکشید که شماری از الهیدانان با ارائه شواهدی از درون مسیحیت کوشیدند برای آن توجیهی الهیاتی ارائه دهند. برخی از الهیدانان مسیحی بهویژه الهیدانان پروتستان برای مواجهه با این چالش مهم آراء و نظریاتی را ارائه کردهاند که به اندیشههای دانشمندان علوم انسانی و نتایج حاصل از یافتههای علوم تجربی در اینباره نزدیکتر بودهاند. هاروی کاکس از الهیدانانی است که با چنین رویکردی در نیمه دوم قرن بیستم بهگستردگی در آثار خود به این موضوع پرداخته است. وی در اثر مهم خود شهر سکولار فرایند سکولاریزاسیون را از سه جنبه کتاب مقدس، کلیسا و خداوند مطالعه کرده است. کاکس برای اثبات ادعاهای خود گاه به دورۀ آباء مسیحی بازمیگردد، گاه نیز به اندیشههای الهیدانان معاصر ارجاع میدهد. وی در تلاش است نمایان کند نهتنها سکولاریزاسیون با کتاب مقدس جمعشدنی است، بلکه میتوان اساس آن را در کتاب مقدس نیز یافت. درواقع کاکس با هدف بقای مسیحیت و ایجاد همدلی میان مدرنیته و سکولاریزاسیون معتقد به نوع جدیدی از الهیات است که میتوان آن را الهیات ناظر به پدیده سکولار نامید.https://adyan.urd.ac.ir/article_189908_7562eb94beb202fad62f008e24d9c208.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219Spiritual Wakefulness and the “Dark night” by John of the Crossبیداری معنوی و شب تاریک روح از دیدگاه یوحنا صلیبی31533218991510.22034/jrr.2024.349907.2044FAعبدالخالقجعفریدانشجوی دکتری، گروه ادیان و عرفان، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانبخشعلیقنبریدانشیار گروه ادیان و عرفان، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانعبدالرضامظاهریاستاد گروه ادیان و عرفان، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20220707"Dark night" serves as a metaphor for the soul’s progression towards God, as utilized by John of the Cross. He employs this metaphor to illustrate the various stages of the soul’s journey towards God, akin to mystical stages in other spiritual systems. The findings of this article suggest that, according to John of the Cross, the "dark night" symbolizes the soul's transformative path toward God. It serves as a means to elucidate the soul’s transformative journey, marked by spiritual transcendence and union with God. John delves into two aspects of the soul’s journey: humanity's quest for God and the divine pursuit of humanity, presenting an overarching activity-passivity dichotomy in each dimension of the journey. This transformation unfolds through a four-part structure: first, the active night of the senses, ascending Mount Carmel; second, the active night of the soul, also ascending Mount Carmel; third, the passive night of the senses; fourth, the passive night of the soul within the "dark night." In Book I, John delineates the "negative" state of deprivation. The dark night represents a crucial step in relinquishing attachments and embarking on a path toward divine reunion, involving a journey on a dark path shrouded in indistinct elements. The soul's connection during this night occurs independently of sensory aid, and the dryness and vacuums within the night are viewed as a means to comprehend both God and the soulدر عرفان مسیحی برای توصیف سیر روح به سوی خدا از استعاره «شب تاریک» استفاده شده است. یکی از کسانی که از این استعاره برای سیر روح به سوی خدا بهره میگیرد، یوحنا صلیبی است. وی مراحل گوناگون سفر روح به سوی خدا را بیان میکند و بهمثابه مقامات عرفانی در نظامهای عرفانی دیگران به کار برده است. یافتههای این مقاله نشان میدهد «شب تاریک» نزد یوحنا صلیبی، استعاره از راهی برای روح به سوی خدا و وسیلهای برای توضیح سفر روح در حال تحول و دگرگونی در مسیر تعالی معنوی است که مسیر اتحاد با خداوند را تجربه میکند. یوحنا بر دو جنبه از سفر روح متمرکز است: جستجوی انسان برای خدا و جستجوی الهی برای انسانیت. او در هر جنبهای از سفر، دوگانگی فعالیت و انفعال را ارائه میدهد. این دگرگونی از ساختاری چهارگانه پیروی میکند: اول: شب فعال حواس، صعود به کوه کرمل؛ دوم: شب فعال روح، صعود به کوه کرمل؛ سوم: شب منفعل حواس؛ چهارم: شب منفعل روح و شب تاریک. یوحنا در کتاب اول صعود وضعیت «سلبی» محرومیت را توصیف میکند. شب تاریک گامی برای ازبینبردن دلبستگیها و راهی برای اتحاد الهی است؛ به این معنا که تمام مسیر تاریکی با چیزهای مبهم پوشیده شده است. ارتباط با روح در این شب بدون کمک حواس است و شب با خشکیها و خلأهایش وسیلهای برای معرفت خدا و نفس در نظر گرفته شده است.https://adyan.urd.ac.ir/article_189915_51796721801b11939cb44d36fbcf815e.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230112220240219A Study of Spinoza’s Philosophical Approach to Religion and Its Theological Consequencesبررسی رویکرد فلسفی اسپینوزا به دین و نتایج الهیاتی آن33335418990210.22034/jrr.2024.332577.1999FAمحمدبخشی فعلهدانشجوی دکتری فلسفه تطبیقی، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایرانمهدیمنفرددانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایرانمحسنجوادیاستاد گروه فلسفه اخلاق، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایرانJournal Article20220305For Spinoza, religion is a universal and meta-ethnic system actualized for all people through obedience to God. He delineates the seven principles of faith in this context. Spinoza contends that religious doctrines should be simple, minimal, and rooted in history and language. Given his belief that human nature is predominantly influenced by emotions rather than reason, he asserts that religion must be initially reclaimed and ultimately democratized to rescue humanity. According to Spinoza, the key to salvaging most humans lies in rendering religion obedient by distinguishing it from philosophy. Thus, he advocates for the democratization of theology, leading to a moderation of the political authority of religion and a strengthening of the country's political sovereignty. Spinoza's redefined concept of religion is fundamentally democratic, fostering compatibility between his theology and politics. This distinctive characteristic paves the way for the attainment of freedom for individuals and society. This article aims to explore Spinoza's alternative philosophical interpretation of religion and its theological implications within this framework.از نظر اسپینوزا دین بر اساس مقاصدش نظامی جهانشمول و فراقومی است که برای عامۀ مردم از طریق اطاعت از خدا واقعیت مییابد. او اصول هفتگانۀ ایمان را در همین راستا بیان میکند. اسپینوزا آموزههای دین را ساده، حداقلی و مبتنی بر تاریخ و زبان میداند. به باور وی ازآنجاکه طبیعت بیشتر انسانها متأثر از احساسات است و نه عقل، برای نجات آنان باید دین را در ابتدا بازیابی کرد و درنهایت دموکراتیک نمود. اسپینوزا تحقق عملکرد منحصربهفرد دین در نجات تقریباً همه آدمیان را در مطیعکردن دین با تفکیک آن از فلسفه و درنتیجه دموکراتیکسازی الهیات پیشنهاد میدهد. دموکراتیککردن دین به تعدیل اقتدار سیاسی دین و تقویت اقتدار سیاسی کشور منجر میشود. معنای بازیابیشده اسپینوزا از دین، اساساً دموکراتیک است و این ویژگی جدید، امکان سازگاری الهیات او با سیاست را فراهم میکند و در پرتو همین رویکرد به دین، آزادی انسان و جامعه به دست خواهد آمد. در نوشتار حاضر کوشیده شده است خوانش فلسفی و متفاوت اسپینوزا از دین و نتایج الهیاتی برگرفته از این خوانش بررسی شود.https://adyan.urd.ac.ir/article_189902_b187782c44b28135dc2ef8057f72cf43.pdf