دانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219A Comparative Analysis of Purity and Worship Obsessions in Judaism and Shiismبررسی مقایسهای وسواسهای طهارت و عبادت در یهود و تشیع93420542610.22034/jrr.2024.354317.2055FAرویاهذبیدانشجوی دکتری گروه ادیان و عرفان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران0000-0001-8148-7292علیرضاابراهیماستادیار گروه ادیان و عرفان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران0000-0003-4233-1281طاهرهحاج ابراهیمیدانشیار گروه ادیان و عرفان، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20220731Doubt is a feature of human thought and a cognitive phenomenon that arises from a lack of knowledge. When persistent, it can lead to anxiety and obsessive behaviors. Religious matters, by their very nature, are considered "mysterious" and are therefore susceptible to doubt, anxiety, and obsessive tendencies. This analytical-comparative study demonstrates that religious obsessions among adherents of Judaism and Shiism are, to some extent, rooted in the "mystical" nature of sacred matters and, to some degree, originate from anxiety-inducing interpretations of sacred texts by certain religious authorities. From an internal religious perspective, satanic insinuations also contribute to obsessive tendencies, potentially resulting in compulsive behaviors related to cleansing the body of blood and excretions or performing prayers. Treating religious obsessions involves approaches such as altering the afflicted individual's perception of sacred matters, refining and moderating anxiety-inducing interpretations of religious texts, and raising awareness about the role of satanic influences. Other kinds of treatment include pseudo-religious methods (such as traditional medicine) or professional psychological therapy.تردید یکی از ویژگیهای اندیشۀ انسان و عارضهای شناختی است که از نبود آگاهی سرچشمه میگیرد و در صورت تداوم، میتواند به ایجاد اضطراب و رفتار وسواسی بینجامد. امور دینی در سرشت خویش «رازآمیز» به شمار میروند؛ بر همین اساس همواره در معرض تردید، تولید اضطراب و مستعد وسواس هستند. این پژوهش که با روش تحلیلی - تطبیقی انجام گرفته است، در مقام مقایسه نشان میدهد که وسواس دینداران در یهود و تشیع تا اندازهای مرهون «رازآمیز»بودن امور مقدس است و تا حدی نیز از تفاسیر اضطرابانگیز برخی دینیاران بر متون مقدس سرچشمه میگیرد. از دیدگاه دروندینی، القائات شیطانی هم در ایجاد وسواس سهیم هستند و میتوانند رفتارهایی ناهنجار را در پاککردن بدن از خون و دفعیات یا خواندن نیایش باعث شوند. درمان وسواس به شیوههایی چون تغییر نگرش فرد مبتلا به امور مقدس، تصحیح و تلطیف تفاسیر اضطرابانگیز از متون مقدس و آگاهیبخشی در مورد نقش شیاطین صورت میگیرد؛ البته استفاده از روشهای شبهدینی (طب سنتی) یا مراجعه به مراکز رواندرمانی نیز مرسوم است.https://adyan.urd.ac.ir/article_205426_53cb507c435d05bc732f3d9182d1d26d.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219A Critical Examination of Firestone’s Theory of Evolution Regarding the Story of Abraham in the Quran and Exegetical Traditionsبررسی و نقد نظریه تکامل فایرستون درباره داستان ابراهیم (ع) در قرآن و تفاسیر356721528410.22034/jrr.2025.447479.2174FAسیده نعیمهثقفیدانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه کاشان، کاشان، ایرانحمیدرضافهیمیتباردانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه کاشان، کاشان، ایرانمحمدعلیمهدوی راداستاد گروه علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایرانمحمد حسنصانعی پوردانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه کاشان، کاشان، ایرانعلیفداییاستادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایرانJournal Article20240308As the founder of monotheistic religions, Abraham holds a special status among the followers of the three Abrahamic faiths. Consequently, affiliation with him has always been a means of asserting legitimacy and a source of pride for these religions. The efforts of the adherents of these three faiths to claim an Abrahamic identity for themselves while denying it to others have given rise to extensive theological and historical debates. For instance, Firestone, a Jewish scholar of Middle East studies, examines the story of Abraham in the Quran and Jewish sources, attempting to portray him solely as the forefather of the Israelite nation. He further accuses Islam of appropriating Abraham’s persona to legitimize itself. This study adopts a fundamental, library-based, analytical, and critical approach to elucidate Firestone’s theory. By referencing the Torah and Quranic exegeses, it assesses the validity of his arguments and methodology. The findings of this research indicate that while Firestone accuses Islamic sources of being weak, he neither provides sufficient and solid evidence for this claim nor offers any critical evaluation of Jewish sources. Instead, he implicitly regards them as authoritative and definitive in contrast to Islamic sources, including the Quran itself.ابراهیم (ع) در جایگاه پایهگذار ادیان توحیدی، جایگاه ویژهای میان پیروان ادیان سهگانه ابراهیمی دارد؛ ازاینرو انتساب به ایشان همواره عامل اثبات حقانیت و سبب مباهات ادیان ابراهیمی به شمار میآید. تلاش پیروان این سه دین در ابراهیمینامیدن خود و غیرابراهیمیدانستن دیگران، مباحث کلامی و تاریخی درازدامنی را شکل داده است؛ برای نمونه فایرستون - خاورپژوه یهودی - با تتبع در داستان ابراهیم در قرآن و منابع یهودی، میکوشد او را فقط پدر قوم اسرائیل نشان دهد و اسلام را متهم به مصادره شخصیت ابراهیم برای موجهکردن خود میکند. در این پژوهش با روش بنیادی، کتابخانهای، تحلیلی و انتقادی، نظریه فایرستون را تبیین میکنیم و با استناد به تورات و تفاسیر قرآنی، به اعتبارسنجی و نقد مبانی و روش او میپردازیم. نتیجه این جستار نشان میدهد فایرستون در حالی منابع اسلامی را متهم به ضعف میکند که از سویی دلایل کافی و محکمی بر این ادعا ندارد؛ از سوی دیگر هیچ ارزیابی درباره منابع یهودی ارائه نمیدهد و سربسته آنان را حجت و معیار در برابر منابع اسلامی حتی قرآن میداند.https://adyan.urd.ac.ir/article_215284_8ec40ad6e999a90713f30d6b5c99234a.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219An Examination of the Role of the Doctrine of Goodness in Zoroastrian Theologyبررسی نقش آموزۀ نیکی در الهیات زرتشتی699621528510.22034/jrr.2025.416298.2141FAزهراغلامی بادیدانشآموخته کارشناسی ارشد رشته ادیان و عرفان، گروه ادیان و فلسفه، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان،کاشان، ایراناحسانقدرت اللهیاستادیار گروه آموزشی ادیان و فلسفه، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه کاشان،کاشان،ایرانJournal Article20230913Goodness is one of the most prominent religious and ethical teachings in all divine religions, including Zoroastrianism. Although this doctrine holds a high place in various religious traditions, it has been addressed in different dimensions and levels. This study, using a descriptive-analytical approach and based on sacred texts—the Avesta and Pahlavi literature—aims first to explain the central and prominent role of this doctrine in Zoroastrian theology, and then to explore the special status of goodness and its various forms in Zoroastrian sacred literature. The findings indicate that, unlike other world religions, the doctrine of goodness in Zoroastrianism is not merely a faith-related or ethical recommendation but is deeply connected to a wide range of fundamental religious beliefs. It plays a central role in the theology of this faith. In Zoroastrianism, Ahura Mazda is the essence and source of goodness, and His will is to establish the rule of goodness in the world. The role of His agents—such as Ashu Zoroaster, the Amesha Spentas, the Yazatas, the Ashavans, and the Frashokirdkarans—in the creation of this ideal world is grounded in this doctrine and is explained accordingly..نیکی در زمرۀ بارزترین آموزههای دینی - اخلاقی در همۀ ادیان الهی از جمله دیانت زرتشتی است. هرچند این آموزه در سنتهای مختلف دینی منزلتی والا دارد، در ابعاد و سطوح متفاوتی به آن پرداخته شده است. پژوهش حاضر به شیوۀ توصیفی - تحلیلی و با استناد به متون مقدس - اوستا و ادبیات پهلوی - نخست در پی تبیین نقش محوری و شاخص این آموزه در الهیات زرتشتی و سپس طرح جایگاه ممتاز نیکوکاری و گونههای آن در ادبیات مقدس زرتشتیان است. یافتههای این تحقیق نشان میدهد آموزۀ نیکی در آیین زرتشتی به گونهای متمایز از دیگر ادیان جهان، فراتر از یک توصیۀ ایمانی - اخلاقی، ارتباطی وثیق با طیف وسیعی از باورهای بنیادین دینی دارد و نقشی جوهری در الهیات این دین ایفا میکند. در آیین زرتشتی، اهورامزدا ذات و سرچشمۀ نیکی است که ارادهاش بر تحقق شهریاری نیکی در عالم تعلق گرفته است و در این راه نقش کارگزاران او یعنی اَشُو زرتشت، اَمشاسپَندان، ایزدان، اَشَوَنان و فرشگردکرداران در برپایی این جهان آرمانی، بر مبنای این آموزه معنا پیدا میکند و تبیین میشود.https://adyan.urd.ac.ir/article_215285_bfecf9df07cecd6c33c66234b01c883b.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219The Impact of Pre-Islamic Rituals on the Indigenous Traditions of the Sistan People (The Case of the Three Phenomena: Stone, Fire, and Tree)تأثیر آیینهای پیش از اسلام بر سنتهای بومی مردم سیستان (با تکیه بر سه پدیدۀ سنگ، آتش و درخت)9712121528610.22034/jrr.2025.396111.2113FAمحمدکوچکزاییدانشجوی کارشناسی ارشد رشته تاریخ ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانمحب علیآبسالاندانشیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانزهرارخشانیمربی گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایرانJournal Article20241112The artifacts, engravings of natural elements, and the existence of ancient rituals in Sistan suggest a deep historical past, which can be considered as a collection of culture, art, and traditions whose historical roots still remain in the geography of this region today. The persistence of the sacred triangle of tree, fire, and stone alongside pilgrimage sites reflects the magical power of these phenomena in the social environment. But how and why has this ritual triangle entered and endured in this region? The answer to this question must be sought in the ancient history of the area. Three factors—migration, the Zoroastrian religion (Behi), and the region's climate—can be considered significant in the traditions prevalent in this geography. The Sistan region, positioned as a central point of communication between the East and West, has been a suitable ground for certain ancient rituals. In this region, on one hand, the tree, as a cosmic phenomenon, has an inseparable connection with spiritual life; on the other hand, fire, as a pure element, plays a symbolic role in the individual and social lives of the people; special stones are also sacred phenomena, endowed with hidden and mysterious power, which can influence the lives of the people in this region.آثار، نقشنگارههای عناصر طبیعی و وجود آیینهای کهن در سیستان، نشاندهندۀ تاریخی دیرینه است که میتوان گفت نشاندهندۀ مجموعهای از فرهنگ، هنر و سنتهایی است که بنمایههای تاریخی آن تا امروز در جغرافیای این حوزه بر جای مانده است. ماندگاری مثلث قدسی درخت، آتش و سنگ در کنار زیارتگاهها، نمودی از قدرت جادویی این پدیدهها در محیط اجتماعی است. اما چگونه و چرا مثلث آیینی در این منطقه وارد شده و پایدار مانده است؟ پاسخ به این پرسش را باید در تاریخ کهن این ناحیه جست. سه جنبۀ ورود مهاجران، دین بِهی (مزدیسنا) و اقلیم را میتوان عامل مؤثری در سنتهای رایج این جغرافیا دانست. حوزه سیستان در جایگاه مرکز ارتباطی بین شرق و غرب، بستری مناسب برای پارهای آیینهای کهن بوده است. در این منطقه از یک طرف درخت بهمثابۀ پدیدۀ کیهانی با حیات معنوی پیوندی ناگسستنی دارد؛ از طرف دیگر آتش عنصری پاک در زندگی فردی و اجتماعی مردم است که شکل نمادین خود را حفظ کرده است؛ سنگهای خاص نیز پدیدههای مقدسی برخوردار از نیروی پنهان و اسرارآمیز هستند که میتوانند حیات مردم این منطقه را تحت تأثیر قرار دهند.https://adyan.urd.ac.ir/article_215286_179080f092894fda2c514212c885a5c2.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219Religious Songs of the Iranian Manichaeans in Central Asia: A Textual Study Based on the Manuscripts from the Turfan Collection in Berlinآوازهای مذهبی مانویانِ ایرانی در آسیای مرکزی؛ پژوهشی متنشناسانه بر پایۀ قطعهدستنویسهای مجموعۀ تورفان در برلین12315221488210.22034/jrr.2025.461711.2188FAمحمدشکری فومشیاستادیار گروه ادیان شرق، دانشکده ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران0000-0003-2785-9125امیرامیرگاندانشجوی دکتری ادیان ایرانی، دانشکده ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانمهدیعلمی دانشوراستادیار گروه ادیان شرق (ادیان غیرابراهیمی)، دانشکده ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران0009-0007-0891-8392Journal Article20240608This article presents a quantitative and qualitative study of the religious songs and liturgical texts of the Iranian Manichaeans living in Central Asia, one of which is represented by manuscript M797. These manuscripts, discovered at the beginning of the twentieth century in the oasis of Turfan in the Xinjiang region of China, indicate that the Manichaeans in their monasteries composed songs and hymns that were sung collectively in groups. In this paper, we aim to explore the significance of Manichaean liturgical texts in religious studies: What structural features did they follow? What were their characteristics? In which languages were they produced? And how should they ultimately be interpreted? This analysis adopts a textual approach, sometimes venturing into historical linguistics when necessary. The paper seeks to answer these questions as far as the Middle Persian - Parthian fragment M797 and other available evidence allow.مقالۀ حاضر به بررسی کمی و کیفی نغمههای مذهبی و متون آوازی مانویان ایرانیِ ساکن در آسیای مرکزی میپردازد که در یکی از آنها با شناسۀ M797 بازتاب پیدا کرده است. دستنوشتههای این نغمهها که در آستانۀ سدۀ بیستم در واحۀ تورفان واقع در ایالت شینجیانِ چین کشف شدهاند، نشان میدهند که مانویان در مانِستانهای خویش ترانهها و آوازهایی داشتند که آنها را در قالب گروه همسُرا و دستهجمعی میخواندهاند. در این نوشتار میکوشیم نشان دهیم متنهای آوازی مانوی چه اهمیتی در مطالعات دینی داشتند؟ از چه ساختاری پیروی میکردند؟ چه ویژگیهایی داشتند؟ به چه زبانهایی تولید شدند؟ و درنهایت آنها را چگونه باید تفسیر کرد؟ این تجزیه و تحلیل، رویکردی متنشناختی دارد و گاهی بنا بر ضرورت وارد حوزۀ زبانشناسی تاریخی نیز میشود. در این مقاله میکوشیم تا آنجا که قطعۀ فارسی میانه - پارتی M797 و دیگر مستندات اجازه میدهند به پرسشهای پیشگفته پاسخ دهیم. https://adyan.urd.ac.ir/article_214882_d6d2f6789616d913dc7bc8a55a34991e.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219Examination and Critique of Gathic Evidence on the Prohibition of Sacrificeبررسی و نقد شواهد گاهانی در منع قربانی15318121528310.22034/jrr.2024.444481.2166FAسیدسعید رضامنتظریدانشیار گروه ادیان و عرفان، دانشکدگان فاربی دانشگاه تهران، تهران0000-0002-2311-3118علیمصلحدانشجوی دکتری ادیان ایرانی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران0000-0002-4628-1050علی محمدطرفداریاستادیار تاریخ، عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران0009-0008-5359-0901Journal Article20240218With the expansion of Avestan studies and the translations of the Gathas by Orientalists, the belief gained prominence that Zoroaster opposed all forms of animal sacrifice. If references to sacrifices appear in post-Gathic texts, they are seen as a reversion to the beliefs of the pre-Zoroastrian era of disbelief. Influenced by this interpretation, Zoroastrians rejected the long-standing tradition of sacrifice. However, some scholars dispute this reading of the Gathas, pointing out the problematic nature of the circumstantial evidence used to argue Zoroaster’s opposition to sacrifice. Despite this, the Gathic evidence itself has not received the attention it deserves from researchers. This study aims to clarify whether sacrificial offerings were permitted or prohibited in the Zoroastrian tradition by examining the Gathic evidence. It seeks to answer the question: What was Zoroaster’s stance on animal sacrifice, and were temporal and spatial factors influential in his ruling on this practice? Conducted through linguistic analysis and library research, this study finds that the interpretation of the relevant Gathic passages is fraught with serious challenges due to grammatical and lexical ambiguities, as reflected in the diverse translations and interpretations by Avestan scholars. Furthermore, the possibility remains that the prohibition of sacrifice was context-dependent, influenced by the temporal and geographical circumstances of Zoroaster’s era, rather than a universal ruling applicable to all times and places.با رواج پژوهشهای اوستایی و ترجمههای مستشرقان از گاهان، این باور قوت گرفت که زرتشت با هرگونه قربانی حیوانی مخالف بوده است و اگر در متنهای پساگاهانی نشانی از قربانی وجود دارد، درحقیقت بازگشت به همان باورهای عصر کافرکیشی است. زرتشتیان تحت تأثیر این برداشت به مخالفت با سنت دیرین قربانی پرداختند؛ اما کسانی با این برداشت از گاهان مخالفاند و به اشکالهای قراین ظنی مخالفت زرتشت با قربانی اشاره کردهاند. با این حال تاکنون شواهد گاهانی آنچنانکه باید مورد توجه پژوهشگران قرار نگرفته است. این پژوهش با هدف روشنشدن مسئله جواز یا عدم جواز قربانی در آیین زرتشتی، به بررسی شواهد گاهانی میپردازد و میکوشد به این پرسش پاسخ دهد که از نظر زرتشت قربانی حیوانی چه حکمی دارد و آیا شرایط زمانی و مکانی در این حکم تأثیرگذار بوده است یا نه؟ پژوهش حاضر با استفاده از تحلیلهای زبانشناسی و با مطالعه کتابخانهای سامان یافته است. با توجه به یافتههای این پژوهش، تحلیل بندهای مورد بحث به دلیل ابهامهای دستوری و واژگانی با اشکالهای جدی مواجه است و شاهد آن ترجمه و تفسیرهای متفاوت اوستاپژوهان است. همچنین این امکان وجود دارد که ممنوعبودن قربانی برآمده از شرایط زمانی و مکانی زرتشت باشد و نه حکمی کلی برای همه زمانها و مکانها.https://adyan.urd.ac.ir/article_215283_154d3e6b4e602f1c182142e86acb15e8.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219The Language of the Bible about God: The Theological Perspective of Sallie McFagueزبان کتاب مقدس درباره خدا: چشمانداز الاهیاتی سالی مکفیگ18320120543110.22034/jrr.2024.471242.2208FAنورمحمدانصاریدانشجوی دکترای تخصصی ادیان و عرفان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایرانمهدیلک زاییدانشیار گروه ادیان شرق، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانمهرابصادق نیادانشیار گروه ادیان ابراهیمی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانJournal Article20240806Every theology develops and evolves in its own era. Sallie McFague’s metaphorical theology is crafted for our time and makes no claims regarding its antiquity. However, it is essential and important to reveal its connections with tradition. Any new theology must consciously interpret tradition and scripture as they are transmitted through experience. The question that arises is: how does metaphorical theology understand the Christian teachings regarding the authority of scripture, tradition, and experience? According to this theology, the tripartite division of scripture, tradition, and experience may be a constructed and misleading categorization. With the new historical criticism, we become aware of the relativity of words and images in sacred texts, understanding that these texts were written by specific individuals who expressed their experiences of the divine reality through the methods, rituals, and customs of their historical periods. Therefore, the themes that emerge from both worship and the interpretive conditions surrounding religious language are subject to "idolatry and incommensurability," whether we regard our language about God as accurate or inaccurate. This paper critiques and examines the language of the Bible about God within the perspective of Sallie McFague's metaphorical theology.هر الاهیاتی در عصر خاص خود توسعه و تکوین یافته است.<strong> </strong>الاهیات استعاری سالی مکفیگ نیز برای عصر ما ساخته شده و هیچگونه ادعایی دربارۀ قدمت آن نیست. با وجود این، آشکارکردن پیوندهای آن با سنت ضروری و مهم است. هر الاهیات جدیدی باید سنت و متن را آگاهانه آنگونه که توسط تجربه منتقل میشود، تفسیر کند. پرسشی که پیش میآید این است که الاهیات استعاری، آموزههای مسیحی درباره مرجعیت کتاب مقدس، سنت و تجربه را چگونه درک میکند؟ به زعم این الاهیات، تقسیمبندی سهگانۀ کتاب مقدس، سنت و تجربه میتواند نوعی تقسیمبندی ساختگی و گمراهکننده باشد.<br />با نقد تاریخی جدید، از نسبیبودن کلمات و تصاویر متون مقدس آگاه میشویم و درمییابیم که این متون را افراد خاصی نوشتهاند که تجربههای خودشان از واقعیت الاهی را به روشها، آداب و رسوم دورههای تاریخی زمان خود بیان میکردند. بنابراین، موضوعاتی که هم از پرستش و هم از شرایط تفسیری درباره زبانهای دینی بروز میکنند، در معرض «بتپرستی و ناهمگونی» خواهند بود؛ خواه ما زبان خود درباره خداوند را درست یا نادرست در نظر بگیریم. این نوشتار، زبان کتاب مقدس درباره خداوند را در چشمانداز الاهیات استعاری سالی مکفیگ نقد و بررسی میکند.https://adyan.urd.ac.ir/article_205431_79c3bae9e0ef5d0d2281409aebe753f7.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219Balthasar’s Aesthetic Theologyالاهیات زیباییشناسی بالتازار20322821528110.22034/jrr.2025.379095.2084FAحمیدهفاتحی پیکانیدانشجوی دکتری مطالعات تطبیقی ادیان گرایش الهیات مسیحی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایراناحمدرضامفتاحدانشیار گروه ادیان ابراهیمی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانبهروزحدادیاستادیار گروه ادیان ابراهیمی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم،ایرانJournal Article20230101The weakening of religious beliefs, the fading of spirituality, and the emergence of moral norms in religious societies are among the most significant crises of modernity. These issues have led to a growing rift between individuals, theology, and religious matters, fostering challenges such as nihilism, despair, and even a turn toward new mystical and spiritual movements. Consequently, many Christian theologians have sought solutions to address this crisis. Hans Urs von Balthasar, a twentieth-century Catholic theologian, attempted to counter these issues by integrating theological discourse with aesthetics, taking steps to fundamentally strengthen spirituality and religious convictions in Christian communities. His theological discussions were primarily based on the idea that beauty is essential for understanding goodness, truth, and the glory of God, viewing it as a means to guide humanity toward spiritual beauty and truth. However, his theological thought predominantly focuses on the epistemic dimension of aesthetics. This study, employing a descriptive-analytical approach, seeks to analyze Balthasar’s aesthetic theology as a means of reinforcing faith and reviving religious beliefs in Christianity. Additionally, it examines the factors and contexts that influence the understanding of his theological aesthetics.تضعیف باورهای دینی، کمرنگشدن معنویت و بروز هنجارهای اخلاقی در جوامع دینی، از مهمترین بحرانهای دنیای مدرنیته است که منجر به ایجاد شکافی بین انسانها، الاهیات و مسائل دینی شده است و زمینه چالشهای مختلفی مانند پوچانگاری، ناامیدی و حتی گرایش به فرقههای جدید عرفانی و معنوی را در این روزگار فراهم کرده است؛ به همین دلیل بیشتر الاهیدانان مسیحی در تکاپوی یافتن راهحلی برای رفع این معضل هستند. هانس اورس بالتازار - الاهیدان کاتولیک قرن بیستم - برای برطرفکردن این مسئله با آمیختن مباحث الاهیاتی با موضوع زیباییشناسی گامهایی برای تقویت بنیادین معنویت و اعتقادات دینی جوامع مسیحی برداشت. بیشترین بحث الاهیاتی او بر این اساس بود که زیبایی را برای درک خیر، حقیقت و جلال خداوند امری ضروری میدانست و آن را عاملی برای سوقدادن بشر به سمت درک زیبایی معنوی و حقیقت تلقی میکرد؛ البته در اندیشه الاهیاتی او بیشتر به بُعد معرفتی زیباییشناسی پرداخته شده است. این پژوهش میکوشد با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی، به تحلیل زیباییشناختی بالتازار بهمثابۀ راهکاری برای تقویت ایمان و احیای باورهای دینی در مسیحیت بپردازد؛ همچنین به بررسی عوامل و زمینههای مؤثر در درک زیباییشناسی الاهیاتی او پرداخته میشود.https://adyan.urd.ac.ir/article_215281_c17933ea4de7be06e2f78a4ebd87f64c.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219From Charity to Poverty Alleviation: The Catholic Church’s Transition from Individual Morality to Social Issues from the Perspective of Social Catholicismاز فقیرنوازی تا فقرزدایی؛ گذارکلیسای کاتولیک از اخلاق فردی به مسائل اجتماعی از منظرکاتولیسیسم اجتماعی22925621822210.22034/jrr.2025.442475.2163FAجمشیدمیرزاییدانش آموخته دکتری جامعهشناسی (گرایش بررسی مسائل اجتماعی)، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0000-3212-9739غلامرضاغفاریدانشیار گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانسارامزینانی شریعتیاستادیار گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20240208Poverty and destitution have been undeniable realities in societies throughout history. In addition, the social and ethical teachings of major world religions, particularly the Abrahamic faiths, have consistently emphasized the importance of aiding the poor, incorporating religious exhortations and moral guidance to support those in need. As Shariati (2013, 84) states, “The economic ethics of all Abrahamic religions are built upon combating poverty and are intertwined with values such as benevolence, cooperation, and solidarity.” In fact, “the common approach across all religions to poverty reduction is assisting the needy—charity and religion go hand in hand” (Ranganathan and Henley 2008). This article, employing a socio-historical perspective, analyzes the causes, factors, and conditions that led to a fundamental transformation in the Catholic Church’s theoretical and practical approach to poverty and the poor.نیازمندی و فقر در جوامع مختلف و در طول تاریخ، پدیدهای انکارناپذیر است. در کنار این موضوع، در آموزههای اجتماعی و اخلاقی ادیان بزرگ و جهانی بهویژه ادیان ابراهیمی توجه خاصی به فقرا شده است و دربرگیرنده توصیههای مذهبی و اندرزهای اخلاقی برای دستگیری از نیازمندان است؛ تا جایی که «اخلاق اقتصادی همۀ ادیان ابراهیمی بر مبارزه با فقر شکل گرفته و با ارزشهایی چون احسان، تعاون و همبستگی پیوند خورده است» (شریعتی، 1392هـ.ش، ص 84). درواقع «راهکاری که در همه ادیان درباره کاهش فقر وجود دارد، کمککردن به افراد نیازمند است. بخشش و مذهب دست در دست هم دارند» (2008,Ranganathan and Henley) در مقاله حاضر با رویکرد جامعهشناختیِ تاریخی، به تحلیل علل و عوامل و شرایط مختلفی پرداخته میشود که موجب تحول بنیادین در شیوۀ مواجهۀ نظری و عملی کلیسای کاتولیک با مسئله فقر و فقرا شد.https://adyan.urd.ac.ir/article_218222_62d5148a3b3b5f81a036be2dd3cc3919.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219Revisiting the Old Testament from a Feminist Theological Perspective: A Critique of the Binary Position of Women in a Patriarchal Structureبازخوانی عهد قدیم بنا بر الهیات فمینیستی: نقد دوگانهانگاری جایگاه زنان در ساختاری مردسالارانه25727621528210.22034/jrr.2025.395905.2110FAمریم الساداتسیاهپوشدانشآموخته دکترای ادیان و عرفان، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، تهرانطاهرهحاج ابراهیمیدانشیار گروه ادیان و عرفان، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، تهران0000-0001-6127-2649لیلاهوشنگیدانشیار گروه ادیان و عرفان، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا، تهرانJournal Article20230504One of the key topics in feminist theology is the re-examination and reinterpretation of the sacred text from a female-centered perspective. In this review, the aim is to explore the portrayal of marginalized female characters from a different viewpoint, revealing aspects of their personalities that have often been overlooked. Researchers often highlight a hierarchical relationship present in the patriarchal context of the sacred text, depicting women as being subordinated to men. However, another aspect of this hierarchical relationship exists in the Bible, stemming from the duality in the patriarchal structure of ancient societies, which has also permeated religious doctrine. This study employs a descriptive-analytical method and uses a feminist theological approach to analyze the relationships of three female pairs in the Old Testament: Sarah and Hagar, Leah and Rachel, and Vashti and Esther. The duality and hierarchical relations, rooted in competition due to a male-centered context, are examined, and a new and distinct aspect of female agency in the Old Testament is introduced. The findings of the study suggest that these women, by engaging in the second sphere of duality and responding to challenges, create a model for feminist research.یکی از موضوعات مورد بحث در الهیات فمینیستی، بازخوانی و بازتفسیر متن مقدس از منظری زنانهنگر است. در این بازبینی کوشش میشود چهرۀ شخصیتهای زنانهای که به حاشیه رانده شدهاند، از دیدگاهی متفاوت ملاحظه شود تا زوایای پنهان شخصیتی آنها که غالبا مغفول مانده است، آشکار گردد. پژوهشگران معمولاً با اشاره به نوعی رابطۀ سلسلهمراتبی که در زمینۀ مردسالارانۀ متن مقدس مشهود است، زنان را تحت انقیاد مردان معرفی کردهاند؛ اما ساحت دیگری از رابطۀ سلسلهمراتبی در کتاب مقدس وجود دارد که از دوگانهانگاری در ساختار مردسالارانۀ جوامع پیشین سرچشمه میگیرد و به دین نیز تسری یافته است. در این پژوهش، کوشش بر آن است با روش توصیفی ـ تحلیلی و بهرهگیری از رویکرد الهیات فمینیستی، رابطۀ سه زوج زنانه در عهد قدیم، یعنی سارا و هاجر، لیه و راحیل و وشتی و استر، دوگانگی و رابطۀ سلسلهمراتبی در قالب نوعی رقابت ناشی از زمینۀ مردمحور بررسی شود و جنبۀ جدید و متفاوتی از کنشگری زنانه در عهد قدیم مطرح گردد. یافتههای تحقیق نشان میدهند این زنان با قرارگرفتن در ساحت دوم دوگانگی و با واکنش در برابر چالشها، الگویی برای پژوهش فمینیستی پدید میآورند.https://adyan.urd.ac.ir/article_215282_5368fa98dbfe388b844b04c8f4d494ed.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219An Examination of the Concept of Yoga in the Tattvārtha Sūtraبررسی مفهوم یوگا در متن تتوَرته سوتره27729820543010.22034/jrr.2024.446706.2171FAبهارهضمیری جیرسراییدانشجوی دکتری ادیان و عرفان، دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران0000-0002-1650-3759فیاضقرائیدانشیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشکده الهیات شهید مطهری، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران0000-0003-1153-2398Journal Article20240303The tradition of <em>Yoga</em> is a prevalent spiritual phenomenon in the Indian subcontinent, having endured for over two thousand years. The diversity of philosophical systems, along with the principles and doctrines specific to each tradition, has led to the formation of distinct yogic practices and ideas. Like other religions of Indian origin, Jainism places significant emphasis on yoga and meditation as tools for spiritual advancement and liberation. However, Jainism presents a concept and definition of yoga that differs from that of Hinduism. Among the significant texts of this tradition, the <em>Tattvārtha Sūtra</em>, authored by Ācārya Umāsvāmī, is one of the oldest and most important Jain scriptures, addressing all aspects of Jain doctrine, particularly the subject of yoga. In this text, Umāsvāmī defines yoga as the oscillation and movement of the soul, arising from the activity of three elements: the mind, speech, and body. This oscillation leads to the influx of <em>karma</em> into the soul. The cessation of yoga prevents the influx of karma, ultimately resulting in the soul’s liberation from bondage. Umāsvāmī removes yoga from a neutral stance and categorizes it into two types: good and bad. This article examines the relationship between yoga and <em>karma</em>, passions, <em>ahiṃsā</em> (non-violence), the bondage and cessation of the soul’s entrapment, meditation, and liberation. Umāsvāmī discusses meditation in this text, identifying it as one of the six internal austerities and classifying it into four types. The first two lead to bondage, while the latter two facilitate liberation. This study seeks to achieve an accurate understanding of the concept of yoga in Jainism through a descriptive-analytical approach.سنت «یوگا» پدیده رایج معنوی در شبهقاره هند است که بیش از دو هزار سال تداوم یافته است. نظامهای فلسفی متفاوت و اصول و اندیشههای مختص هر سنت، موجب شکلگیری اعمال و ایدههای یوگایی متمایزی شده است. آیین جاین نیز مانند دیگر ادیان با خاستگاه هندی، اهمیت زیادی به یوگا و مراقبه در جایگاه ابزار رسیدن به پیشرفت معنوی و رهایی میدهد. این آیین دارای مفهوم و تعریف متفاوتی از یوگا در برابر هندوئیزم است. در میان متون مهم این آیین، متن تتوَرته سوتره نوشته آچاریه اوماسوامی از کهنترین و مهمترین متون جاینی است که به همه جوانب این آیین بهویژه موضوع یوگا میپردازد. اوماسوامی در این متن، یوگا را نوسان و جنبش روح بیان میکند که در نتیجۀ فعالیت سه عنصر ذهن، قوه ناطقه و جسم ایجاد میشود. این نوسان موجب جذب ماده کرمه به روح میشود. با حذف یوگا، توقف ورود کرمه و رهایی از اسارت برای روح به همراه میآید. اوماسوامی در این اثر یوگا را از حالت خنثی درمیآورد و آن را به دو نوع خوب و بد دستهبندی میکند. این مقاله در پی بررسی رابطه یوگا با کرمه، شهوات، اهیمسا، اسارت روح و توقف آن، مراقبه و رهایی است. اوماسوامی در این متن از مراقبه صحبت میکند و آن را یکی از شش ریاضت درونی و دارای چهار قسم می داند. دو دسته اول را علت اسارت و دو مورد بعدی را موجب رهایی میداند.این پژوهش تلاشی برای درک صحیح مفهوم یوگا در آیین جاینی به روش توصیفی - تحلیلی است.https://adyan.urd.ac.ir/article_205430_3cef3bd38c540c45c796f4d6a64bcfcb.pdfدانشگاه ادیان و مذاهبپژوهش های ادیانی2345-3230122420250219Bönism in Encounter with Buddhismبُنیسم در مواجهه با بودیسم29932620542710.22034/jrr.2024.379136.2085FAسجاددهقانزادهدانشیار گروه ادیان و عرفان، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران0000-0002-8823-6709نیرمعینیدانشآموختۀ کارشناسی ارشد رشتۀ ادیان و عرفان، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایرانJournal Article20240622"Bönism" is a technical term used to describe the "indigenous religion of Tibet," which, while influenced by Buddhist teachings, transformed from a purely ritualistic and primitive faith into a secret and philosophical doctrine. Despite opposing views, the impact of secretive Buddhism (<em>Vajrayāna</em>) in Tibet has been significant enough that Tibetan scholars now speak of both pre-Buddhist and post-Buddhist forms of "Tibet’s indigenous religion." This study, using a descriptive-analytical approach, aims to identify the gradually systematized foundations of Bönism and analyze the key outcomes of its encounter with secretive Buddhism. The findings suggest that shamanism, animism, elaborate sacrifices, sky burial, extreme mysticism, adherence to magical practices, mythic/organic cosmological views, as well as a growing emphasis on the body and attention to instincts, can be considered the theoretical and practical foundations of the orthodox form of the Bön faith. These aspects were philosophically and mystically shaped due to the spread of the teachings of Buddhism in Tibet, especially through a wise figure named Tonpa Shenrab. On the other hand, the Bön faith was influenced by <em>Mahāyāna</em> and <em>Vajrayāna</em> Buddhist teachings during its process of indigenization, increasing its focus on mystical, disciplinary, and ritual aspects. Moreover, the formation of Tibetan Buddhism, or Lamaism, is one of the most important consequences of the encounter between Tantric Buddhism and Bönism. Interestingly, Bönism was neither simply a sect of Buddhism nor a complete representation of indigenous Tibetan beliefs, but rather an eclectic religion that inherited teachings from both Buddhism and Bönism, growing in parallel with the two.«بُنیسم» اصطلاحی فنّی در وصف «دین بومی تبّت» است که ضمن تأثر از تعالیم بودایی، از یک کیش مطلقاً شعایری و ابتدایی به مرامی سرّی و فلسفی دگرگون شد. با وجود دیدگاههای مخالف، اثربخشی بودیسم سرّی (وجرهیانه) در تبّت تا اندازهای بوده که تبّتشناسان اکنون میتوانند از صورتهای پیشابودایی و پسابودایی «دین بومی تبّت» دَم بزنند. پژوهش پیشرو با روش توصیفی - تحلیلی، در پیِ شناسایی مبانی بهتدریج انتظامیافتۀ بُنیسم و نیز بررسی پیامدهای اصلی مواجهۀ آن با بودیسم سرّی است.یافتهها نشان میدهند شمنباوری، جانباوری، قربانیگزاریهای مفصّل، تدفین آسمانی، رازورزی افراطی، التزام به کنشهای جادویی، نگرشهای کیهانشناختیِ اسطورهای/ اُرگانیک و نیز تأکید فزاینده بر جسم و توجه به غرایز را میتوان در زمرۀ مبانی نظری و عملی صورت ارتدوکسی آیین بُن در نظر گرفت که از قِبَل اشاعۀ آیین بودا در تبّت بهویژه به واسطۀ فرزانهای به نام تِنپاشراب، صبغۀ فلسفی و عرفانی به خود گرفتند. حال آنکه آیین بُن هم در مقابل تعالیم مهایانهای و وجریانهای بودایی را طی فرآیند بومیسازی متأثر کرد و بیشتر بر وجوه رازورزانه، انضباطی و آیینی آن افزود. همچنین شکلگیری بودیسم تبّتی یا لامائیسم، از مهمترین پیامدهای مواجهۀ بودیسم تنترهای و بُنیسم است. جالبر آنکه، آیین بُن نه انشعابی از فقط بودیسم بود و نه نمایندۀ کامل باورهای بومی تبّت، بلکه آیین التقاطیِ جداگانهای بود که تعالیم خود را از بودیسم و بُنیسم همزمان به ارث برد و به موازات آن دو رشد کرد.https://adyan.urd.ac.ir/article_205427_be50d23e405d3610754285985af9ed11.pdf