پژوهش های ادیانی

پژوهش های ادیانی

بررسی تطبیقی بایسته‌ها و صفات «شهریار آرمانی» در دین زرتشتی و آیین کنفوسیوس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه ادیان و عرفان، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران
2 . دانشیار دانشکدگان فارابی، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، قم، ایران
3 استادیار گروه ادیان غیرابراهیمی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
10.22034/jrr.2024.429032.2154
چکیده
یکی از عناصر بنیادین، اثرگذار و مورد اجماع در شکل‌گیری آرمان‌شهر، حضور شاه ‌آرمانی یا حاکمِ حکیم است. در دین زرتشتی، شاه ‌آرمانی و نظام شاهی، جایگاهی قدسی و الهی دارند. در آیین کنفوسیوس، شاه آرمانی با پرورش فضیلت‌های اخلاقی و حکمت، پیوندی ناگسستنی برقرار می‌کند. این مقاله با هدف بررسی بایسته‌ها و صفات شاه آرمانی در دین زرتشتی و آیین کنفوسیوس، با رویکردی تحلیلی-نظری و به روش کتابخانه‌ای-توصیفی نگاشته شده است. مسئلۀ اصلی پژوهش، بررسی و مقایسهٔ بایسته‌ها و صفات شاه آرمانی و نقش او در جامعه و در شکل‌گیری آرمان‌شهر، با تأکید بر حکومت حاکم حکیم در دین زرتشتی و آیین کنفوسیوس است. بر پایهٔ یافته‌های پژوهش؛ تربیت، خرد، عدالت، عمل به فضایل اخلاقی و گسترش آن در جامعه، و نیز انجام مناسک توسط شاه ‌آرمانی، از وجوه اشتراک به ‌شمار می‌رود؛ در مقابل، فرّه ایزدی، اصالتِ نژاد و موروثی بودن پادشاهی، از وجوه افتراق به ‌حساب می‌آید. پرسش اصلی این است که بایسته‌ها و صفات شاه ‌آرمانی در دین زرتشتی و آیین کنفوسیوس کدام است. همچنین این پرسش مطرح است که وجوه افتراق و اشتراک صفات و بایسته‌های شاه‌ آرمانی در این دو سنت دینی و فلسفی چیست.


کلید واژه‌ها : شاه‌آرمانی، حاکم-حکیم، رن، لی، فر.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Requisites and Attributes of the "Ideal Sovereign" in Zoroastrianism and Confucianism

نویسندگان English

narges khandel 1
sayyed saeid reza montazeri 2
Mahdi Lakzaei 3
1 PhD Candidate, Department of Religions and Mysticism, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran
2 Associate Professor, Farabi Campus, Faculty of Theology, University of Tehran, Qom, Iran
3 Assistant Professor, Department of Non-Abrahamic Religions, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
چکیده English

One of the fundamental, influential, and consensual elements in the formation of an ideal state (Utopia) is the presence of an ideal king or a wise ruler. In Zoroastrianism, the ideal king and the institution of monarchy hold a sacred and divine status. In Confucianism, the ideal king establishes an inseparable connection by cultivating moral virtues and wisdom. This article, aiming to examine the requisites and attributes of the ideal king in Zoroastrianism and Confucianism, is written with an analytical-theoretical approach and a descriptive-library method. The main issue of the research is the investigation and comparison of the requisites and attributes of the ideal king and his role in society and in the formation of an ideal state, with an emphasis on the rule of a wise sovereign in Zoroastrianism and Confucianism. Based on the research findings; upbringing, wisdom, justice, practicing moral virtues and spreading them in society, as well as the performance of rituals by the ideal king, are among the commonalities. In contrast, the Divine Glory (Farr), racial purity, and the hereditary nature of kingship are considered points of divergence. The main question is: what are the requisites and attributes of the ideal king in Zoroastrianism and Confucianism? Another question is: what are the points of divergence and commonality in the attributes and requisites of the ideal king in these two religious and philosophical traditions?


- Keywords: Utopian king, wise ruler, Ren, Lee, Glory

کلیدواژه‌ها English

Utopia (the ideal state), ideal kingship, wise ruler, Ren (Benevolence), Li (Ritual/Propriety), Farr (Divine Glory)
آسانا، جاماسب جی دستور منوچهر جی جاماسب (1391)، متن‌های پهلوی، پژوهش: سعید عریان، تهران: نشر علمی.
اصیل، حجت‌الله (1393)، آرمان‌شهر در اندیشۀ ایرانی، تهران: نشر نی.
آموزگار، ژاله (1380)، مینوی خرد، ترجمه: احمد تفضلی، تهران: انتشارات توس.
بهار، مهرداد (1389)، پژوهشی در اساطیر ایران، چاپ هشتم، تهران: نشر آگه.
پورداوود، ابراهیم (1377)، یشت‌ها، جلد 1 و 2، تهران: انتشارات اساطیر.
پورداوود، ابراهیم (1387)، یسنا، چاپ دوم، تهران: انتشارات اساطیر.
پولادی، کمال (1394)، اندیشه سیاسی در شرق باستان، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.
جلیلیان، شهرام (1396)، نامۀ تنسر به گشنسب، چاپ اول، اهواز: دانشگاه شهید چمران.
دادگی، فرنبغ (1390)، بندهش، مترجم: مهرداد بهار، چاپ چهارم، تهران: نشر توس.
راشد محصل، محمدتقی (1385)، وزیدگیهای زادسپرم، چاپ دوم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
رضایی، مریم (1396)، دینکرد چهارم، زیر نظر سعید عریان، چاپ دوم، تهران: نشر علمی.
رضایی‌راد، محمد (1389)، مبانی اندیشۀ سیاسی در خرد مزدایی، چاپ دوم، تهران: انتشارات طرح نو.
سودآور، ابوالعلاء (2005م)، فره ایزدی در آیین پادشاهی ایران باستان، ایالات متحده آمریکا، هوستون: نشر میرک.
کریل، هرلی گلسنر (1393)، تاریخ اندیشه در چین، چاپ اول، تهران: نشر ماهی.
مجتبایی، فتح‌الله (1352)، شهر زیبای افلاطون، تهران: انجمن فرهنگ ایران باستان.
میرفخرایی، مهشید (1390)، روایت پهلوی، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
مینگ، دو وی؛ استریک من، مایکل؛ رینولدز، فرانک (1397)، آیین‌های کنفوسیوس، دائو و بودا، ترجمه: غلامرضا شیخ زین‌الدین، چاپ چهارم، تهران: انتشارات مروارید.
هینتس، والتر (1388)، داریوش و ایرانیان، ترجمه: پرویز رجبی، چاپ دوم: تهران، نشر ماهی.
یاسپرس، کارل (1388)، کنفوسیوس، ترجمه: احمد سمیعی، چاپ دوم، تهران: انتشارات خوارزمی.
یوسفی، ماشاالله (1387)، «بازنمایی گفتار نظم الهیات اخلاقی زرتشت در بایسته‌های شاه ‌آرمانی ایران باستان»، فصلنامه سیاست، ش2، ص299-321.