پژوهش های ادیانی

پژوهش های ادیانی

الگوهای تقریب امام موسی صدر در ایجاد همزیستی مسالمت‌آمیز بین مسلمانان و مسیحیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته دکتری فلسفه دین و مسائل جدید کلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/jrr.2025.503770.2257
چکیده
 
تقریب و همزیستی مسالمت‌آمیز میان مسیحیان و مسلمانان، به‌عنوان یکی از دغدغه‌های تاریخی و دینی، همواره مورد تأکید آموزه‌های دینی و تلاش‌های عالمان مذهبی بوده است. امام موسی صدر، به‌عنوان یکی از چهره‌های برجسته در حوزۀ تقریب بین‌الادیانی، به‌ویژه در تعامل میان مسلمانان و مسیحیان، با تکیه بر مبانی عمیق اسلامی و چارچوب‌های دینی، الگویی موفق در این زمینه ارائه کرده است. از دیدگاه وی، تقریب ادیان نه‌تنها مستلزم تلاش‌های علمی و عملی گسترده است، بلکه باید بر پایۀ درک صحیح از مبانی دینی و احترام به خطوط قرمز هر دو دین استوار باشد. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی، به بررسی شش الگوی تقریبی امام موسی صدر می‌پردازد: «نگاه غیرتبعیض‌آمیز به مسلمانان و مسیحیان، تأکید بر وحدت به‌عنوان اصل بنیادین، بسترسازی برای کاهش نظام فرقه‌ای، ایجاد ارتباط سازنده با مسیحیان، هوشمندی در گفتمان‌سازی، و تسهیل گفتگو و نشست‌های مشترک». یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که رویکردهای او می‌تواند به‌عنوان الگوی کارآمدی برای تقویت همزیستی مسالمت‌آمیز و ترویج گفتگوی بین‌الادیانی به کار گرفته شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Imam Musa al-Sadr's Models for Rapprochement in Establishing Peaceful Coexistence Between Muslims and Christians

نویسنده English

Javad Vafaei Moghani
PhD Graduate in Philosophy of Religion and New Theological Issues, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Rapprochement [or approximation] (taqrīb) and peaceful coexistence between Christians and Muslims, as one of the historical and religious concerns, has always been emphasized by religious teachings and the efforts of religious scholars. Imam Musa al-Sadr [Mūsā al-Ṣadr], as one of the prominent figures in the field of interfaith rapprochement, particularly in the interaction between Muslims and Christians, provided a successful model in this area based on deep Islamic foundations and religious frameworks. From his perspective, interfaith rapprochement not only requires extensive scholarly and practical efforts but must also be based on a correct understanding of religious foundations and respect for the red lines of both religions. This article, using an analytical-descriptive method, examines six models of rapprochement by Imam Musa al-Sadr: "1) A non-discriminatory view towards Muslims and Christians, 2) emphasizing unity as a fundamental principle, 3) creating conditions to reduce sectarianism, 4) establishing constructive relationships with Christians, 5) intelligence in discourse formation, and 6) facilitating dialogue and joint meetings." The findings of this research indicate that his approaches can be used as an effective model for strengthening peaceful coexistence and promoting interfaith dialogue.

کلیدواژه‌ها English

Imam Musa al-Sadr [Mūsā al-Ṣadr], interfaith rapprochement [approximation], constructive dialogue, peaceful coexistence, Islam and Christianity
بطحایی، سیدعلی (1390)، «امام موسی صدر و دغدغه هم‌گرایی جهان اسلام»، هفت آسمان، ش51، ص119-132.
چمران، مصطفی (بی‌تا)، لبنان، تهران: بنیاد شهید چمران.
حجتی کرمانی، علی (1388)، لبنان به روایت امام موسی صدر و شهید چمران، تهران: مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر.
خسروشاهی، سیدهادی (1387)، یادنامۀ امام موسی صدر، تهران: مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر.
زائری، محمدرضا (1387)، الگوی زندگی با دیگران، سایت تابناک.
زائری، محمدرضا (1389)، پدر، پسر، روح القدس، تهران: انتشارات خیمه.
صدر، موسی (1384)، ادیان در خدمت انسان، مترجم: مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر، تهران: مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر.
صدر، موسی (1389)، سیره و سرگذشت امام موسی صدر، مترجم: مهدی سرحدی، تهران: مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر.
صدر، موسی (1391)، نای و نی، مترجم:  علی حجتی کرمانی، تهران: مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر.
ضاهر، یعقوب حسن (2000)، مسیرة الإمام السید موسی الصدر، بیروت: دار بلال.
طاهری آکردی، محمدحسین (1387)، پیشینۀ تاریخی گفتگوی اسلام و مسیحیت با تأکید بر دیدگاه شیعه و کاتولیک، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
طباطبایی، صادق (1387)، خاطرات سیاسی-اجتماعی دکتر صادق طباطبایی، تهران: نشر عروج.
عجک، بسام داود (1998)، الحوار الإسلامی المسیحی (المبادی، التاریخ، الموضوعات، الأهداف)، دمشق: دارقتیبه.
فرخی، میثم؛ دیده‌خانی، نرگس (1397)، «الگوی تبلیغی امام موسی صدر در تعامل با شیعیان لبنان»، اسلام و مطالعات اجتماعی، ش22، ص 58-84.
فرخیان، مهدی (1385)، اندیشۀ ربوده‌شده، گفتارهایی دربارۀ امام موسی صدر، تهران: مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر.
کمالیان، محسن؛ رنجبر کرمانی، علی‌اکبر (1388)، عزت شیعه (دفتر اول و دوم)، کرمان: نشر مؤلف.
لکزایی، شریف (1384)، «فکر سیاسی امام موسی صدر»، فصلنامۀ علوم سیاسی، ش29، ص185-200.
مجلسی، محمدباقر (1404ق)، بحار الأنوار، بیروت: مؤسسه الوفاء.
محمودیان، محمدحسین (1382)، مجموعۀ پانزده‌قسمتی امام موسی صدر [مستند تلویزیونی]، تهران: روایت فتح.
وفائی مغانی، جواد؛ شمالی، محمدعلی (1392)، «تبیین و تحلیل مبانی معرفتی امام موسی صدر در تقریب مسلمانان و مسیحیان»، معرفت ادیان، ش17، ص111-128.