پژوهش های ادیانی

پژوهش های ادیانی

واکاوی نقش دین در پدیداری مدرنیته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
میلاد پرند
دانش‌آموخته‌ی کارشناسی ارشد، رشته مطالعات تطبیقی ادیان و عرفان، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان، ایران.
10.22034/jrr.2025.514603.2270
چکیده
گذار انسان از جهان سنتی قرون وسطا به دوره‌ی مدرن و چگونگی و علل و عوامل این رویداد تاثیرگذار در تاریخ امروز بشریت، از دغدغه‌های مهم اندیشمندان و پژوهشگران بسیاری است که در این پژوهش نیز، بررسی و واکاوی نقش دین در پدیداری مدرنیته، دغدغه‌ی اصلی نگارنده بوده و با بررسی نظریات و دیدگاه‌های صاحب‌نظران و همچنین سیر تاریخ و دگرگونی آن از جهان سنتی به دنیای مدرن، در پی یافتن رگه‌ها و ریشه‌های دین در شالوده‌ی مدرنیته می‌باشد. ازاین‌رو در پژوهشی توصیفی-اکتشافی با استفاده از داده‌های اسنادی و کتابخانه‌ای نقش دین در پدیداری مدرنیته مورد واکاوی قرار گرفت و مشاهده گردید که مهم‌ترین شاخصه‌ها و مولفه‌های مدرنیته از جمله 1. عقلانیت و خردورزی، 2. انسان‌گرایی و فردگرایی و 3. سکولاریسم و جدایی دین از سیاست، ریشه در آموزه‌های آیین مسیحیت داشته و پیوند غیرقابل انکاری میان آنها با آموزه‌های این دین برقرار است. نتیجه این که مدرنیته و مولفه‌های شاخص آن، ریشه در دین (مسیحیت) دارد و مدرنیته، نه مفهومی ضد دین، بلکه نگرشی دیگرگون به مقوله‌ی دین است.
کلیدواژه‌ها
دین
مدرنیته
مسیحیت. ریشه‌های دینی مدرنیته

عنوان مقاله English

An Analysis of the Role of Religion in the Emergence of Modernity

نویسنده English

Milad Parand
Master's graduate in Comparative Studies of Religions and Mysticism, Faculty of Literature and Foreign Languages, University of Kashan, Iran
چکیده English

The transition of humanity from the traditional world of the Middle Ages to the modern era, as well as the nature, causes, and factors underlying this influential event in the course of contemporary human history, has been a major concern of many thinkers and researchers. In the present study, examining and analyzing the role of religion in the emergence of modernity has been the author's primary concern. By examining the theories and perspectives of scholars, as well as the course of history and its transformation from the traditional world to the modern world, the study seeks to identify the traces and roots of religion in the foundations of modernity. Accordingly, in this descriptive-exploratory study, the role of religion in the emergence of modernity was examined using documentary and library-based data. It was found that the most important characteristics and components of modernity, including (1) rationality and reason, (2) humanism and individualism, and (3) secularism and the separation of religion from politics, are rooted in the teachings of Christianity, and that there is an undeniable connection between these characteristics and the teachings of Christianity. The conclusion is that modernity and its defining components are rooted in religion (Christianity), and that modernity is not a concept opposed to religion, but rather a different perspective on religion.

کلیدواژه‌ها English

Religion
Modernity
Christianity
Religious Roots of Modernity
قرآن کریم
نهج‏البلاغه
کتاب مقدس؛ عهد عتیق و عهد جدید (بی‌تا). تهران: نشر ایلام.
احمدی، بابک (1403). مدرنیته و اندیشه‌ی انتقادی. تهران: نشر مرکز.
اخوان، سعید (1386). تاثیر الهیات مسیحی در بستر تفکر غرب بر پیدایش مدرنیته. پایان‌نامه‌ی ارشد رشته‌ی ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه کاشان.
اراسموس، دسیدریوس (1396). در ستایش دیوانگی. ترجمه‌ی حسن صفاری، تهران: نشر فروزان روز.
الدر، جان (1326). تاریخ اصلاحات کلیسا. تهران: نشر نور جهان.
ایوبی، حجت‌الله (1400). مشارکت انتخاباتی، علل و انگیزه‌ها، تهران: انتشاارت به‏اندیش.
برونوسکی، ج. و مازلیش، ب. (1398). سیر اندیشه در غرب از لئوناردو تا هگل. ترجمه‌ی کاظم فیروزمند، تبریز: نشر اختر.
بوآس، فرانتس (1400). انسان‌شناسی و زندگی مدرن. تهران: انتشارات علمی.
تسوایک، اشتفان (1398). اراسموس روتردامی و روزگارش. ترجمه‌ی فرامرز تبریزی، تهران: نشر کتاب تهران.
حسینی، سیده هانیه (1397). بررسی نسبت ایمان و آزادی در الهیات مدرن مسیحی با تاکید بر آرای اریک فروم. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد رشته‌ی الهیات، گرایش ادیان و عرفان، دانشگاه تهران.
حیدری، حبیب‌الله (1390). جداانگاری دین و دنیا (سکولاریسم). زیر نظر دکتر حسینی شاهرودی. وب‌سایت گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد.
خضردوشاهی، کافیه (1397). رابطه‌ی میان اخلاق و حقوق در مسیحیت دوره‌ی مدرن با تاکید بر آرای هانس کونگ. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد رشته‌ی الهیات، گرایش ادیان و عرفان، دانشگاه تهران.
رحیمی اسفیدواجانی، زهرا (1397). بررسی مبانی اخلاق جهانی در مسیحیت مدرن و تاثیر آن بر گفت و گوی ادیان. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد رشته‌ی الهیات، گرایش ادیان و عرفان، دانشگاه تهران.
طباطبایی، سید جواد (1392). جدال قدیم و جدید. تهران: نشر نگاه معاصر.
فازدیک، هری امرسون (1396). مارتین لوتر. ترجمه‌ی فریدون بدره‌ای، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
فلاورز، سارا (1392). عصر اکتشافات. ترجمه فرید جواهرکلام، تهران: نشر ققنوس.
قنبری، حسن (1387). آیین کاتولیک و الهیات جدید. پژوهش‌های فلسفی-کلامی، 9(4)، 87-102.
کرنر، ارل (1392). سرگذشت مسیحیت در طول تاریخ از آغاز تا 1517. ترجمه‌ی آرمان رشدی، تهران: آموزشگاه کتاب مقدس.
گیدنز، آنتونی (1401). پیامدهای مدرنیت. تهران: نشر مرکز.
فلاورز، سارا (1392). اصلاحات. ترجمه‌ی رضا یاسایی، تهران: نشر ققنوس.
کنی، آنتونی (1394). توماس مور. ترجمه‌ی عبدالله کوثری، تهران: نشر طرح نو.
گریفین، دیوید ری (1398). تبیین و ارزیابی دیگاه‌ها در الهیات پسامدرن. ترجمه حمیدرضا آیت‌اللهی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
مک‌گراث، آلیستر (1395). مقدمه‌ای بر تفکر نهضت اصلاح دینی. ترجمه‌ی بهروز حدادی، قم: انتشارات مرکز مطالعات و مذاهب.
نوذری، حسینعلی (1402). مدرنیته و مدرنیسم؛ مجموعه مقالاتی در سیاست، فرهنگ و نظریه‌ی اجتماعی. تهران: انتشارات نقش جهان مهر.
وایور، مری‌جو (1398). درآمدی به مسیحیت. ترجمه‌ی حسن قنبری، قم: مرکز مطالعات و مذاهب.
ویلسون، برایان (1391). دین مسیح. ترجمه‌ی حسن افشار، تهران: نشر مرکز.
هیلاس، پائول (1397). دین، مدرنیته و پسامدرنیته. ترجمه‌ی محمدحسین مختاری و سیدرحیم موسوی‌نیا، قم: انتشارات عروه الوثقی.
 
Armestrong, Brian, G. (1998). "Calvin John", in Encyclopedia of Religion Mircea. Eliade, (ed) Vol 3.
Habermas, J. (1994). The Philosophical Discourse of Modernity. London: Polity Press.
Keen R., (2002). "Thomas More", in the Reformation Theologians, lindberg, Carter (ed)