پژوهش های ادیانی

پژوهش های ادیانی

تبیین مسئلۀ شر و نقد مانویت در پرتو فرشته‌شناسی آگوستین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محسن ساربان نژاد
دانش‌آموخته دکتری پژوهش هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/jrr.2026.544066.2297
چکیده
این مقاله به بررسی نقش آموزۀ فرشتگان در دستگاه الاهیاتی آگوستین می‌پردازد و نشان می‌دهد که این آموزه در جدال او با مانویت جایگاهی بنیادین داشته است. برخلاف جهان‌بینی مانوی که بر ثنویت ازلی نور و ظلمت استوار بود و شر را واقعیتی مستقل تلقی می‌کرد، آگوستین با تفسیر خلقت و سرگذشت فرشتگان کوشید پاسخی یکپارچه به مسئلۀ شر عرضه کند. در این چارچوب، آفرینش فرشتگان نشانه‌ای از نیکویی آغازین خلقت، سقوط آنان مصداقی از کارکرد ارادۀ آزاد، و وفاداری‌شان بنیان شهر خدا به‌شمار می‌رود. این سه سطح در کنار یکدیگر نشان می‌دهند که شر نه جوهری ازلی، بلکه فقدان خیر ناشی از انتخاب آزاد مخلوق است. بدین‌ترتیب، آموزۀ فرشتگان برای آگوستین تنها مسئله‌ای کیهان‌شناختی نبود، بلکه ابزاری استراتژیک برای نفی دو اصل مانوی و دفاع از وحدت خالق و نیکویی خلقت محسوب می‌شد. روش تحقیق در این پژوهش مبتنی بر تحلیل تاریخی ـ کلامی و گردآوری اطلاعات به‌شیوۀ کتابخانه‌ای از منابع اصیل آگوستین و پژوهش‌های معاصر است. این مطالعه با تمرکز بر پیوند میان خلقت، سقوط و وفاداری فرشتگان، سهم بی‌بدیل آنان را در تبیین مسئلۀ شر و شکل‌گیری الاهیات ضد مانوی آگوستین آشکار می‌سازد.
کلیدواژه‌ها
آگوستین
مانویت
مسئلۀ شر
فرشتگان
ارادۀ آزاد
شهر خدا
موضوعات

عنوان مقاله English

“Augustine’s Angelology as a Framework for Interpreting the Problem of Evil and Critiquing Manichaeism”

نویسنده English

Mohsen Sarebannejad
Ph.D., Advanced Studies of Art, College of Fine Arts, University of Tehran. Tehran. IRAN
چکیده English

This article examines the role of the doctrine of angels in Augustine’s theological system and demonstrates its fundamental significance in his controversy with Manichaeism. Unlike the Manichaean worldview, which was based on the eternal dualism of Light and Darkness and regarded evil as an independent reality, Augustine sought to provide an integrated response to the problem of evil through his interpretation of the creation and destiny of angels. Within this framework, the creation of angels signifies the original goodness of creation, their fall exemplifies the operation of free will, and their fidelity constitutes the foundation of the City of God. Taken together, these three dimensions reveal that evil is not an eternal substance but rather the privation of good arising from the free choice of creatures. Thus, for Augustine, the doctrine of angels was not merely a cosmological issue but a strategic instrument for rejecting the two Manichaean principles and defending the unity of the Creator and the goodness of creation. The methodology of this study is based on historical–theological analysis, with information gathered through a library-based approach to Augustine’s primary works and contemporary scholarship. By focusing on the interrelation of creation, fall, and fidelity of the angels, this study highlights their unique contribution to Augustine’s explanation of evil and to the formation of his anti-Manichaean theology.

کلیدواژه‌ها English

Augustine
Manichaeism, Problem of Evil, Angels, Free Will, City of God
1.       Angier, T., Meister, C., & Taliaferro, C. (2018). The History of Evil in Antiquity: 2000 BCE – 450 CE. London: Routledge.
2.       Augustine. (1991). Confessions. Trans. Henry Chadwick. Oxford: Oxford University Press.
3.       Augustine. (2007). Contra Faustum. In: Augustine, Answer to Faustus, a Manichaean (The Works of Saint Augustine, Part I, Vol. 20). Trans. R. Stothert. Hyde Park, New York: New City Press, Book XX, ch. 21.
4.       Augustine. (1999). Enchiridion on Faith, Hope and Love. Trans. J. F. Shaw. Washington, D.C.: Regnery Publishing.
5.       Augustine. (1993). On Free Choice of the Will (De libero arbitrio). Trans. Thomas Williams. Indianapolis: Hackett.
6.       Augustine. (2002). On Genesis: The Literal Meaning of Genesis. Trans. Edmund Hill. New York: New City Press.
7.       Augustine. (1998). The City of God. Trans. R.W. Dyson. Cambridge: Cambridge University Press.
8.       Bonino, S.-T. (2016). Angels and demons: A Catholic introduction. Washington, D.C.: The Catholic University of America Press.
9.       Cline, R. (2016). Ancient Angels: Conceptualizing Angeloi in the Roman Empire. Leiden: Brill.
10.   Coyle, K. (2003). “Saint Augustine’s Manichean Legacy.” Augustinian Studies, (34), 1 – 22.
11.   Drever, M. (2013). Image, Identity, and the Forming of the Augustinian Soul. Oxford: Oxford University Press.
12.   Eliade, M. (1985). A History of Religious Ideas, Vol. 2: From Gautama Buddha to the Triumph of Christianity. Chicago: University of Chicago Press.
13.   Gregory, E. (2015). “Evil.” In The Cambridge Companion to Augustine’s City of God. (Ed.). David Vincent Meconi. Cambridge: Cambridge University Press, 69 – 84.
14.   Iwersen, Julia. (2005). “Gnosticism: Gnosticism from The Middle Ages to The Present” in in Encyclopedia of Religion. (Ed.). Lindsay Jones. New York: Macmillan Publishers. 3522 – 3529.
15.   Keck, D. (2009). Angels and Angelology in the Middle Ages. Oxford; Oxford University Press.
16.   Kolbet, P. R. (2010). Augustine and the Cure of Souls: Revising a Classical Ideal. Notre Dame, Indiana: University of Notre Dame Press.
17.   Lim, Richard. (2012). “Augustine and Roman Public Spectacles.” In A Companion to Augustine. (Ed.). Mark Vessey. Chichester: Wiley-Blackwell. 138 – 150.
18.   Magris, Aldo. (2005). “Gnosticism: Gnosticism from Its Origins to The Middle Ages [Further Considerations]” in Encyclopedia of Religion. (Ed.). Lindsay Jones. New York: Macmillan Publishers. 3515 – 3522.
19.   Piras, Andrea. (2005). “Mani” in Encyclopedia of Religion. (Ed.). Lindsay Jones. New York: Macmillan Publishers. 5646 – 5650.
20.   Timotin, A. (2012). La démonologie platonicienne. Leiden: Brill.
21.   Van Oort, J. (2013). Augustine and Manichaean Christianity: Selected Papers from the First South African Conference on Augustine of Hippo, University of Pretoria, 24–26 April 2012. Leiden: Brill.
22.   Van Oort, J. (2020). Mani and Augustine: Collected Essays on Mani, Manichaeism and Augustine. Leiden: Brill.
23.   Van Oort, J. (2021). Manichaeism and Early Christianity: Selected Papers from the 2019 Pretoria Congress and Consultation. Leiden: Brill.
24.   Van Oort, J. (2012). “Manichaeism.” In A Companion to Augustine. (Ed.). Mark Vessey. Chichester: Wiley-Blackwell. 203 – 219.
25.   Van Oort, Johannes. (2011). Manichaeism and Augustine: From Augustine to Augustine. Leiden: Brill.
26.   Wetzel, James. (Ed.). (2012). Augustine’s City of God: A Critical Guide. Cambridge: Cambridge University Press.
27.   Wiebe, Gregory D. (2021). Fallen Angels in the Theology of St Augustine. Oxford: Oxford University Press.