مقایسه تطبیقی لوگوس با حقیقت محمدیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه ادیان شرق، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

چکیده

«لوگوس» شاه‌کلید الاهیات مسیحی است و سابقۀ بسیار کهنی دارد. انجیل یوحنا با لوگوس آغاز می‌شود و عیسی را لوگوس می‌خواند. فهم صحیح و عمیق لوگوس منوط به فهم چند چیز است: سابقه تاریخی معنای فنی و خاص آن نزد هراکلیتوس رواقیان؛ سابقه آن در ادبیات عهد عتیق، به‌‌ویژه ادبیات حکمتی و بین‌العهدینی؛ حوزه فلسفی اسکندریه، به‌ویژه فیلون و در نهایت عهد جدید و الاهیات مسیحی. «حقیقت محمدیه» نیز یکی از مفاهیم بسیار مهم تصوف اسلامی است که ابن‌عربی و شارحانش به آن توجه ویژه داشته‌اند. این اصطلاح در بسیاری از خویش‌کاری‌های خود با لوگوس مشترک است. بحث حقیقت محمدیه در نهایت عمیقاً مرتبط با بحث انسان کامل است که فیض باری از مجرای وجود او به مخلوقات می‌رسد. به نظر می‌رسد متألهان مسیحی و یهودی همان سخنی را می‌گویند که صوفیان مسلمان در ضمن تأملات شهودی خود در صدد بیان آن بوده‌اند. اینجا زبان تصوف اسلامی به الاهیات مسیحی نزدیک می‌شود و زمینه برای فهم مفاهیم کلیدی این دو دین فراهم می‌گردد و در نتیجه درک عمیق‌تری از دو دین اسلام و مسیحیت حاصل می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Logos and "Haghighat Muhammadiyah" (the Reality of Muhammad)

نویسنده [English]

  • Mahdi Lakzayi
Assistant Professor, Department of Eastern Religions, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
چکیده [English]

The Logos is the key to Christian theology and has a very long history. The Gospel of John begins with the Logos and calls Jesus the Logos. A correct and deep understanding of the Logos depends on understanding several things: the historical background of its technical and special meaning according to Heraclitus the Stoics, its history in the literature of the Old Testament, especially the wisdom and intertestamental literature, the philosophical field of Alexandria, especially Philo, and finally the New Testament and Christian theology. Haghighat Muhammadiyah (the reality of Muhammad) is also one of the most important concepts of Islamic Sufism that Ibn Arabi and his commentators have paid special attention to. The term is common to the Logos in many applications. The discussion of Haghighat Muhammadiyah is ultimately deeply related to the issue of the perfect man, through whom the grace of the Almighty reaches the creatures. Christian and Jewish theologians seem to be saying the same thing that Muslim Sufis have been trying to say while intuitively reflecting. Here the language of Islamic Sufism approaches Christian theology and provides a basis for understanding the key concepts of these two religions, resulting in a deeper understanding of the two religions of Islam and Christianity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Logos
  • Haghighat Muhammadiyah (The Reality of Muhammad)
  • perfect man
  • creation
قرآن.
کتاب مقدس.
آشتیانی، سید جلال‌الدین (1370). شرح مقدمه قیصری، تهران: امیرکبیر.
ابن عربی، محمد بن علی (1985). الفتوحات المکیة، تحقیق: عثمان یحیی، القاهرة: الهیئة المصریة العامة للکتاب.
ابن‌عربی، محمد بن علی (1370). کتاب المسائل، ترجمه: سید محمد دامادی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
ابن‌عربی، محمد بن علی (1375). فصوص الحکم، تعلیقات: ابوالعلاء عفیفی، تهران: الزهرا.
ابن‌عربی، محمد بن علی (1381). شجرة الکون، مقدمه، ترجمه و توضیح: گل‌بابا سعیدی، تهران: شفیعی.
بلخی، مولانا جلال‌الدین (1380). مثنوی، تصحیح: رینولد نیکلسون، تهران: ققنوس.
چیتیک، ویلیام؛ سولیوان، جان جی (1389). سلوک معنوی ابن‌عربی، ترجمه: حسین مریدی، تهران: جامی.
صفوی، کوروش (1377). تاریخچه چند اصطلاح: لوگوس، تهران: هرمس.
فرغانی، سعیدالدین (1379). مشارق الدراری، مقدمه و تعلیق: سید جلال‌الدین آشتیانی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
قونوی، صدرالدین (1375). اعجاز البیان، مقدمه و ترجمه: محمد خواجوی، تهران: مولا.
کاشانی، کمال‌الدین عبدالرزاق (1370). شرح فصوص الحکم، قم: بیدار.
کبیر، یحیی (1384). انسان‌شناسی: انسان کامل، تهران: مطبوعات دینی.
Baynes, Herrbert (1906). "The History of the Logos", in: The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, pp. 373-385.
Crossan, D. M. (2003). "Logos", in: New Catholic Encyclopedia, Second Edition, Washington D.C.: Thomson Gale, pp. 758-761.
Ingei, W. R. (1980). "Logos", in: James Hastings, Encyclopedia of Religion and Ethics, vol. 8, New York, pp. 133-138.
Izutsu, Toshihiko (1983). Sufism and Taoism, 1ed., U.S.A: University of California Press.
Kerferd, G. B. (1996). "Logos", in: The Encyclopedia of Philosophy, New York, vol.5, 2.ed., U.S.A.: Thomson Gale, pp. 567-570.
Pepin, Jean (1987). "Logos", in: M. Eliade (ed.), Encyclopedia of Religion, 2.ed., vol. 8, New York: Thomson Gale, pp. 5500-5506.
Stead, Christopher (1998). "Logos", in: Routledge Encyclopedia of Philosophy, London & New York, p. 508.