ارزیابی مبانی انسان شناختی ترواده بودیسم بر اساس مبانی حکمت متعالیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته سطح 4 موسسه بین المللی مطالعات اسلامی

2 هیت علمی

10.22034/jrr.2021.258844.1800

چکیده

شناخت انسان همواره مورد توجه مکاتب مختلف دینی، فلسفی و عرفانی بوده و امروزه توجه به آیین‌های عرفانی بدون شریعت مانند آیین بودا از طرف اندیشمندان مورد استقبال قرار گرفته است. تراوده بودیسم نیز به عنوان قرائتی سنتی از آموزه‌های بودا، با نگاه فلسفی و عرفانی انسان را مورد تحلیل قرار می‌دهد. تأمل در مبانی انسان‌شناختی بودیسم افق روشن‌تری نسبت به شناخت ما از انسان در این آئین خواهد‌داشت. بدین منظور پژوهش حاضر ضمن معرفی مبانی انسان‌شناختی تراوده-بودیسم، تلاش می‌کند آن را بر اساس مبانی حکمت متعالیه مورد ارزیابی قرار‌ دهد. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی در نهایت به این نتیجه می‌رسد که انسان شناسی بودیسم از جهاتی ناقص است و به برخی از سوالات درباره مبدا هستی و فلسفه وجودی انسان پاسخ نمی‌دهد. بودا با انکار خدا و معرفی انسان به عنوان برترین موجود عالم و همچنین با انکار نفس ثابت، ماهیت انسان را چیزی جز ترکیبی از پنج بخش یعنی بدن فیزیکی، احساس، ادراک، نمودهای روانی، و دانستگی نمی‌داند و آنچه به عنوان یک فرد تجربه می‌شود چیزی جز فرایند شدن نیست. در انسان شناسی تراوده بودیسم انسان موجودی است که به خاطر تولدهای مکرر در زنجیره سمسره گرفتار آمده و با پیوستن به نیروانا به رهایی می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluating the anthropological foundations of Theravada Buddhism based on the foundations of al-Hikmah al-Muta'aliyah

نویسندگان [English]

  • Ali Jafari 1
  • Mahdi Alimardi 2
1 Graduate of Level 4 of the International Institute of Islamic Studies
2 University of Religions
چکیده [English]

The knowledge of man has always been considered by various religious, philosophical, and mystical schools and today the attention to mystical religions without Sharia such as Buddhism has been welcomed by thinkers. Theravada Buddhism, as a traditional reading of Buddhist teachings, also analyzes man from a mystical point of view. Reflecting on the anthropological foundations of Buddhism helps us to understand this religion better. To this end, the present study, while introducing the anthropological foundations of Theravada Buddhism, tries to critique and evaluate these principles using the anthropological views of al-Hikmah al-Muta'aliyah. Using a descriptive-analytical method, this study finally concludes that the anthropology of Buddhism is incomplete in some respects and does not answer some questions about the origin of existence and the philosophy of human existence. From the Theravada Buddhism point of view, what we experience as an individual is nothing but a process, and human nature is nothing but a combination of five parts: the physical body, the feeling, Perception, psychological manifestations, and cognition. Man, as the supreme being of the universe, is trapped in the chain of Samsara and is liberated by joining Nirvana.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Theravada Buddhism, Anthropology, Buddha, Man, Nafs, al-Hikmah al-Muta'
  • aliyah