تأویل یا تعبیر؟ نگاهی تطبیقی به نظریۀ "تأویل" علامه طباطبایی و نظریۀ "رویاهای رسولانه" دکتر سروش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری رشته فلسفه غرب

2 دانشیار، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی

10.22034/jrr.2021.275470.1842

چکیده

نگاه تطبیقی به نظریۀ «تأویل» علامه طباطبایی و نظریۀ «رؤیاهای رسولانه» دکتر سروش بیانگر این واقعیت است که هر دوی آنها کنه متن مقدّس را غیرمحصور در ساختار تاریخی آن، و به حقیقت و باطن متن مقدس در پس ظواهر آن می اندیشند. نظریۀ تأویل که قوس صعود و خلاف قوس تنزیل و انزال و به معنای کشف ارتباط میان مصحف موجود با حقیقت عینی آن _ کتاب مکنون, امّ الکتاب_ است, از جهات متعددی بر نظریۀ رؤیاهای رسولانه برتری دارد. این جهات عبارتند از: 1. با سنت سامی - عبری - اسلامی سازگار است. 2. هم زمان همه شواهد را پوشش می دهد. 3. با منطوق قرآن انطباق تامّ دارد. 4. قدسیّت و الهی و به نحوی بشری بودن قرآن را هم می پذیرد. 5.می تواند به دغدغه های مذکور در مقاله ششم رؤیاهای رسولانه، که سروش را به بشری و رؤیایی انگاشتن قرآن سوق داده است، پاسخ دهد. 6. رویکرد عرفانی و اشراب نظریه تاویل از امّ الکتاب موجب گشته که طباطبایی -برخلاف سروش- از معرفت گزاره ای فراتر رود و به معرفت وجودی و شهودی نایل گردد امّا سروش با پذیرش بسط تجربه نبوی و رؤیاهای رسولانه به حذف مسأله به جای حل مسأله روی آورده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Interpretation or interpretation? A Comparative Look at the Theory of "Interpretation" by Mohammad Hossein Tabatabai and the Theory of "Apostolic Dreams" by Abdolkarim Soroush

نویسندگان [English]

  • Hosayn emami 1
  • bizhan abdolkarimi 2
1 Phd student in western philosophy
2 Associate Professor, Faculty Member of Islamic Azad University
چکیده [English]

A comparative look at the theory of "interpretation" of Mohammad Hossein Tabatabai and the theory of "apostolic dreams" of Abdolkarim Soroush shows the fact that both of them think of the sacred text as not confined to its historical structure, and to the truth and essence of the sacred text behind its appearances. The theory of interpretation, which is the arc of ascension and the arc of descent and ejaculation, which means discovering the connection between the existing Qur'an and its objective truth - the hidden book, the mother of the book - is superior to the theory of apostolic dreams in many respects. These aspects are: 1- It is compatible with the Semitic-Hebrew-Islamic tradition. 2. Covers all evidence at the same time. 3. It is in full accordance with the logic of the Qur'an. 4. It also accepts the holiness and divinity of the Qur'an. 5. It can answer the concerns mentioned in the sixth article of the Apostolic Dreams, which has led Soroush to the humanity and dreaming of the Qur'an. 6. Unlike Soroush, in the final stage of interpretation, he passes through subjectivism and propositional understanding and rational and theoretical knowledge and turns to existential hermeneutics, but Soroush accepts the expansion of prophetic experience and apostolic dreams to eliminate the problem instead of solving The issue has turned.

کلیدواژه‌ها [English]

  • theory of interpretation
  • Theory of Apostolic Dreams
  • Mohammad Hossein Tabatabai
  • Abdul Karim Soroush