پژوهش های ادیانی

پژوهش های ادیانی

انسان‌شناسی دینی در یوهانس اسکاتوس اریوگنا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
قربان علمی 1
مجتبی زروانی 1
زهرا شهبازی 2
1 استاد گروه ادیان و عرفان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری ادیان و عرفان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/jrr.2025.495616.2248
چکیده
انسان شناسی یوهانس اسکاتوس اریوگنا، محقق مبرز رنسانس کارولنژی برگرفته از تلفیق مبتکرانۀ آراء فلسفی پدران نوافلاطونی لاتین و یونانی است که بر بنیاد تآویل او از روایات پیدایش تورات مرتب شده است. Imago Dei یا انسان در شاکله الوهی نزد اریوگنا مرتبۀ محیط و اعلای انسان یعنی روح است که وی آن را حکمت مخلوق و طبیعت انسان می‌نامد. اریوگنا انسان درونی را مرادف با طبیعت انسان قلمداد می‌کند که نُمایندۀ عالم علمی خداوند است. وی بر خلاف الهیات لاتین، با فرض این که انسان بیرونی هنوز به مقام تصویر الهی خود نائل نشده تاریخ متافیزیک آفرینش را پیش و پس می‌کند و بهره‌مندی انسان از این طبیعت را امری پسینی و در گروی دیالکتیک عقلی و سلوک ایمانی او ترسیم می‌کند. یافتۀ منحصر به این پژوهش، روشن کردن تفرد انسان در نظر اریوگناست که در آراء اریوگنا پژوهان مغفول مانده است. اریوگنا خلقت مادی انسان بر گونۀ حیوان را نه بر حسب ضرورت سقوط که بنا بر اصل فیضان و صدور ترسیم می‌کند و جسمانیت و حیوانیت تقدیری انسان را در تنافی با شاکله الوهی او نمی‌بیند. بسیاری از محققین آثار اریوگنا به اشتباه، حیوانیت را به وضعیت هابط انسان مرتبط دانسته‌ و از انسانِ عقلی در گونۀ حیوان غفلت ورزیده‌اند.
کلیدواژه‌ها
طبیعت
انسان درونی
انسان بیرونی
حیوانیت
فردیت پردیسی
موضوعات

عنوان مقاله English

Religious Anthropology in Johannes Scottus Eriugena

نویسندگان English

Ghorban Elmi 1
Mojtaba Zurvani 1
zahra shahbazi 2
1 Professor, Department of Religions and Mysticism, University of Tehran, Tehran, Iran
2 PhD Candidate, Department of Religions and Mysticism, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

The anthropology of Johannes Scottus Eriugena, a distinguished scholar of the Carolingian Renaissance, derives from an innovative synthesis of the philosophical views of the Latin and Greek Neoplatonic Fathers, arranged on the basis of his interpretation of the narratives of Genesis in the Torah. Imago Dei, or the human being in the divine form, in Eriugena, is the encompassing and highest level of the human being, namely, the soul, which he calls created wisdom and human nature. Eriugena considers the inner human synonymous with human nature, which represents God’s intelligible world. In contrast to Latin theology, by assuming that the outer human has not yet attained the status of his divine image, he moves the metaphysical history of creation backward and forward and portrays humanity’s enjoyment of this nature as a subsequent matter, dependent upon rational dialectic and his spiritual journey of faith. The unique finding of this research is to clarify the individuality of the human being in Eriugena’s view, which has remained neglected in the views of Eriugena scholars. Eriugena portrays the material creation of the human being in the form of an animal not according to the necessity of the Fall, but on the basis of the principle of emanation and procession, and does not see the destined corporeality and animality of the human being as being in conflict with his divine form. Many researchers of Eriugena’s works have mistakenly associated animality with the fallen condition of the human being and have overlooked the rational human being in the form of an animal.

کلیدواژه‌ها English

Nature
Inner Human
Outer Human
Animality
Paradisal Individuality
کتاب مقدس (2014)، ترجمۀ هزارۀ نو از زبان­های عبری و یونانی، انگلستان: انتشارات ایلام.
اردستانی رستمی، حمیدرضا (1400)، مسیح مانوی، تهران: نشر نگاه معاصر.
آگامبن، جورجو (1400)، جنت و ملکوت، ترجمۀ ابراهیم رنجبر، چ3، تهران: انتشارات نگاه.
راداکریشنان، سروپالی (1393)، تاریخ فلسفۀ غرب، ترجمۀ جواد یوسفیان، چ4، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
ژیلسون، اتین (1395)، تاریخ فلسفۀ مسیحی در قرون وسطا، ترجمۀ رضا گندمی نصرآبادی، قم: انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب.
سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم (1389)، سرشت انسان در اسلام و مسیحیت، قم: انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب.
فلوطین (1396)، اثولوجیا  (ترجمۀ عربی از ابن‌ناعمة حمصی از تاسوعات فلوطین)، ترجمۀ حسن ملکشاهی، چ3، تهران: انتشارات سروش.
لاسکم، دیوید (1380)، تفکر در دورۀ قرون وسطا، ترجمۀ سعید حنایی کاشانی، تهران: قصیده.
مجتهدی، کریم (1397)، فلسفۀ در قرون وسطا (مجموعه‌مقالات)، چ6، تهران: انتشارات امیرکبیر.
مورفی، ننسی (1400)، چیستی سرشت انسان؛ نگاهی از منظر علم، فلسفه و الهیات مسیحی، ترجمۀ علی شهبازی و سیدمحسن اسلامی، قم: انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب.
 
Augustine. (1955). Confessions and Enchiridion (A. C. Outler, Trans. & Ed.). Westminster John Knox Press.
Augustine. (2001). On Genesis against the Manichees; On the Literal Interpretation of Genesis (R. J. Teske, Trans.). The Catholic University of America Press.
Augustine. (2010). On the Free Choice of the Will; On Grace and Free Choice and Other Writings (P. King, Trans. & Ed.). Cambridge University Press. (Cambridge Texts in the History of Philosophy).
Bieler, J. (2016). Maximus the Confessor on Christ’s human will. Communio: International Catholic Review, 4(1), 55–82.
Stock, B. (1967). Observations on the use of Augustine by Johannes Scottus Eriugena. The Harvard Theological Review, 60(2), 213–220.
Byron, M. (2014). Ezra Pound’s Eriugena (M. Feldman, Ed.). Bloomsbury.
Carabine, D. (2000). John Scottus Eriugena. Oxford University Press.
Erismann, C. (2007). The logic of being: Eriugena’s dialectical ontology. Vivarium, 45(2–3), 203–218. Special issue: The many roots of medieval logic: The Aristotelian and non-Aristotelian traditions.
Eriugena, J. S. (1987). Periphyseon: The Division of Nature (I. P. Sheldon-Williams, Trans.; J. I. O’Meara, Rev.). Bellarmin.
Eriugena, J. S. (1998). Treatise on Divine Predestination (M. Brennan, Trans.). In Notre Dame Texts in Medieval Culture (Vol. 5). University of Notre Dame Press.
Hovorun, C. (2015). Maximus, a cautious Neo-Chalcedonian. In P. Allen & B. Neil (Eds.), The Oxford Handbook of Maximus the Confessor (pp. 106–124). Oxford University Press.
Koterski, J. (2012). Human nature from a Catholic perspective. The American Journal of Economics and Sociology, 71(4), 809–839. Wiley.
Kurdzialek, M. (2014). Mediaeval doctrines on man as image of the world. Roczniki Filozoficzne, 62(4), 205–246. John Paul II Catholic University of Lublin.
Mainoldi, E. S. (2014). Creation in wisdom: Eriugena’s sophiology beyond ontology and meontology. In W. Otten & M. I. Allen (Eds.), Eriugena and Creation: Proceedings of the Eleventh International Conference on Eriugenian Studies (pp. 183–222). Turnhout: Brepols.
Moran, D. (1989). The philosophy of John Scottus Eriugena: A study of idealism in the Middle Ages (1st ed.). Cambridge University Press.
Otten, W. (1990). The interplay of nature and man in the Periphyseon of Johannes Scottus Eriugena. Vivarium, 28(1), 1–16. Brill.
Otten, W. (1991). The anthropology of Johannes Scottus Eriugena. In A. J. Vanderjagt (Ed.), Brill’s Studies in Intellectual History (Vol. 20). E. J. Brill.
Mueller, J. P. (2015). The foundation of Origenist metaphysics. In P. Allen & B. Neil (Eds.), The Oxford Handbook of Maximus the Confessor (pp. 149–162). Oxford University Press.
Tomasic, T. M. (1988). The logical function of metaphor in Pseudo-Dionysius and Johannes Scottus Eriugena. The Journal of Religion, 68(3), 361–376. University of Chicago Press.
Van Nieuwenhove, R. (2012). An introduction to medieval theology (1st ed.). Cambridge University Press.
Weiner, S. F. (2008). Eriugena’s innovation. Vivarium, 46(1), 1–23. Brill.